آیا دزفول شهر پاک خوزستان است؟

مجتبی گهستونی: با اینکه براساس تصمیم اتخاذ شده توسط ستاد هماهنگی هوای پاک استان، شهر دزفول بدلیل برخورداری از شاخصهای بهداشتی وزیست محیطی اعلام شده بعنوان شهر پاک استان خوزستان معرفی شده است اما واقعا دزفول، شهر پاک خوزستان است؟

شاخصهایی که باعث شده تا این تصمیم برای دزفول اتخاذ شود، ارتقاء سرانه فضای سبز به میزان ۱۷ متر مربع، نصب تصفیه خانه فاضلاب شهری و بهره برداری از فاز اول آن و جلوگیری از تخلیه فاضلاب های شهری به رودخانه دز،ایجاد مرکز معاینه فنی خودرو های سبک، بهبود سیستم مدیریت پسماندهای شهری شامل جمع آوری مکانیزه شده پسماندها و تفکیک از مبدا باارائه آموزش های چهره به چهره به شهروندان همچنین تهیه طرح مطالعات کمپوست و بازیافت و فراهم شدن مقدمات اجرای طرح، تجهیز ۵۰ درصد از بیمارستانها به سیستم امحاء غیر سوز و تصفیه خانه فاضلاب، ایجاد و راه اندازی مرکز تحقیقات زیست محیطی شمال خوزستان و نصب و راه اندازی ایستگاه سنجش آلودگی هوااست.اما این همه واقعیت نیست.

با این حال دزفولی ها می کوشند تا درفول به عنوان شهر پاک کشور معرفی گردد،فرهاد قلی نژاد رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان دزفول نیز در اینباره گفت: معرفی دزفول بعنوان شهر پاک استان خوزستان حاصل مشارکت شهروندان فهیم و همراهی و همدلی مسئولان شهرستان در مدیریت محیط زیست شهر دزفول است.

دز به خطر بیفتاد لاک پشت فراتی نابود می‌شود؟
با این حال نباید غافل بود که گاهی آلودگی رودخانه دز بدلیل تخلیه رسوبات باعث نگرانی های بی شمار برای مردم و دوستداران محیط زیست شده است. درهمین خصوص در پنجم شهریور ماه تخلیه رسوبات سد تنظیمی دز در محدوده شهری دزفول موجب آلودگی شدید رودخانه دز گردید که آلودگی مذکور ۷ ساعت ادامه داشته است. تخلیه رسوبات در رودخانه از پشت سد تنظیمی دز صورت گرفته وافزایش کدورت آب شیرین موجب خسارت به زیستگاه آبزیان گردیده است.

رئیس اداره حفاظت محیط زیست دزفول ضمن انتقاداز این اقدامات مخرب گفت: هر ساله تخلیه آنی رسوبات پشت سدهای تنظیمی رودخانه دز بدون مجوز زیست محیطی موجب افزایش کدورت آب وآلودگی شدیداکوسیستم آبی میگردد که بدلیل کاهش اکسیژن محلول خسارتهای فراوانی را به زیستگاه آب زیان آب شیرین وارد می آورد.

فرهاد قلی نژاد افزود: هم اکنون کارشناسان این اداره درحال تخمین میزان تلفات آبزیان وخسارت وارده به رودخانه دز و بررسی علت تخلیه رسوبات درفصل تابستان بوده واز مسئولین سازمان آب و برق خوزستان بویژه شبکه بهره برداری آبیاری ناحیه شمال خوزستان در خواست گردیده است که علت آلودگی مذکور را سریعااعلام نمایند.

رودخانه زیبای دز سومین رودخانه پر آب کشور بوده که علاوه بر نقش حیاتی در استان خوزستان زیستگاه گونه های جانوری آبزیان مهمی چون انواع ماهیان گرم آبی گونه در خطر انقراض لاک پشت فراتی است.

آموزش جوامع محلی
اما در دزفول که گاه عوامل انسانی باعث تعرض به محیط زیست شهرستان می شوند اجرای پروژه توانمند سازی جوامع محلی راهی است برای کاهش این تداخلات به همین دلیل پروژه آموزشی جوامع محلی در رابطه با حفاظت از محیط زیست در دو روستای شهرستان دزفول توسط انجمن حافظان طبیعت و محیط زیست دزفول با همکاری اداره حفاظت محیط زیست شهرستان دزفول در سال ۹۰ انجام شد.

در این پروژه آموزشی دو روستای بنه علوان و پا قلعه درحریم پارک ملی دز و منطقه تیراندازی و شکار ممنوع قلعه شاداب به عنوان روستاهای پایلوت انتخاب شدند تا با توجه به اهمیت روستاهای مذکور در مدیریت مناطق یاد شده انتخاب و آموزش گروههای تأثیر گذار و جوامع محلی همچون دانش آموزان در ارتباط باحفاظت از تنوع زیستیباحضور کارشناسان صورت بپذیرد.

جنگل بلوط سالند کوه حمایت شود
کوه سالند با ارتفاع حدود۲۲۰۰ متر یکی از زیستگاهها و رویشگاههای غنی و ارزشمند زاگرس میانی محسوب می شود که در شمال شهرستان دزفول واقع شده است. سالند کوه با پوشش جنگلی زاگرس رویشگاه درختانی چون بلوط ایرانی، کیکم، بنه، بادام، زالزالک وحشی، نارون،انجیر کوهی، گردوی وحشی و انار است.

در این کوه حیواناتی چون پلنگ، خرس، گرگ، سنجاب ایرانی، روباه، کبک، تیهو و دارکوب در آن زیست می کنند. پوشش انبوه جنگلی زاگرس، وجود چشمه ها و رودخانه ها سالند را به یکی از ارزشمندترین و غنی ترین زیستگاههای جانوری تبدیل کرده است. سالند با آب وهوای اقلیم زاگرس دارای تابستانهای معتدل و زمستان سرد و برف گیر از کوهستانهای ییلاق عشایر بختیاری محسوب و سالانه پذیرای عشایر و مسیرکوچ عشایراست.

مسیر شکافی جاده دسترسی به دهستان احمد فداله جهت برق رسانی به روستاهای منطقه بدلیل عدم رعایت مسائل اکولوژیک باعث تهدید ای نزیستگاه و رویشگاه غنی گردیده است. تسهیل دسترسی متخلفین ذغالگیری، فرسایش ناشی از مسیر شکافی جاده موجب تخریب ایستگاه وجنگل و قطع بسیاری از درختان تنومند بلوطو افزایش شکار زیست مندان و رها سازی پسماندها در محیط زیست گردیده است، که می طلبد اقدامات سریعی چون مهار فرسایش دیواره های جاده،احداث پاسگاه جنگل بانی، پیش بینی سایت گردشگری، پیشنهاد سالند کوه بعنوان منطقه حفاظت شده در جهت جلوگیری از تخریب و نابودی منطقه بکر سالند کوه صورت بگیرد.

آبشارشوی در انتظار ثبت ملی
آبشار شوی یکی از زیباترین آبشارهای ایران و زیستگاه اصلیگونه در خطر انقراض سمندر امپراتور (حاجی باریک آب ) در شمال خوزستان است که پس از اخذ کلیه موافقتنامه ها و پیگیریهای فراوان در انتظار پیوستن به فهرست آثار طبیعی ملی ایران است.

رییس اداره حفاظت محیط زیست دزفول گفت: در راستای حفاظت از آبشار و گونه های جانوری درحال پیگیری ثبت ملی آبشار شوی هستیم و امیدواریم در آینده نزدیک به نتیجه برسد.

آبشار شوی دزفول با ارتفاع ۹۰ متر و عرض ۷۰ متر در کوه سالند در بخش شهیون در شمال استان خوزستان واقع شده واصلی ترین زیستگاه دو زیست در خطر انقراض سمندر شوی ( لرستانی) می باشد.

رهاسازی ۱۲ قطعه سمندر امپراطور (لرستانی ) درزیستگاه طبیعی
تاکنون اطلاع رسانی های فراوانی از سوی مرکز تحقیقفات زیست محیطی شمال خوزستان، رسانه ها و فعالان محیط زیستی درخصوص اهمیت گونه کمیاب و در حال انقراض سمندر لرستانی صورت گرفته است.

فرهاد قلی نژاد رئیس اداره حفاظت محیط زیست شهرستان دزفول اطلاع رسانی گسترده به شهروندان پیرامون اهمیت این گونه و وضعیت آنراعلت کشف گونه های مذکور عنوان و اشاره نمود و گفت: سمندر کوهستانی لرستان در فهرست سرخIUCN جزء گونه های در معرض خطر انقراض است.

روزی روزگاری اینجا شیرایرانی بود
به منظور جستجوی آخرین رد پاهای شیر ایرانی که این حیوان تا نیم قرن پیش در خوزستان هم زیست داشته است اداره حفاظت محیط زیست دزفول خواستار همکاری عموم شهروندان برای جمع آوری اطلاعات درخصوص گونه شیر ایرانی برای مطالعه ژنتیکی و فعالیتهای بانک ژن اینگونه جانوری کمیاب شد. شیر ایرانی از گونه های جانوری منقرض شده کشور ایران بوده که همواره این گونه جانوری نماد ملی ایران محسوب و از لحاظ ژنتیکی از گونه های حیات وحش آندمیک و خاص ایران به شمار می آید و دشت ارژن فارس و دزفول زیستگاه اصلی شیر ایران بوده که متاسفانه پس از مشاهده آخرین شیرهای ایران در سال ۱۳۲۰ تاکنون این پستاندار وحشی ایران مشاهده نگردیده ونسل آن منقرض شده است .

سازمان حفاطت محیط زیست کشور در راستای احیاء شیر ایرانی در کشور تصمیم دارد نسبت به آماده سازی زیستگاه وانتقال آخرین بازماندههای شیرایرانی از جنگلهای منطقه حفاظت شده (گیر) در کشور هندوستان به پارک ملی دز در دزفول اقدام نماید.

شهروندان شمال خوزستان درصورت دراختیار داشتن هرگونه اطلاعات، تروفه (اجزای بدن) و لاشه تاکسیدرمی وخاطراتی در این مورد، می توانند مدارک خود را برای نمونه برداری و مطالعات ژنتیکی به اداره محیط زیست دزفول تحویل دهند.

زنده گیری پرندگان کمیاب
گاهی اوقات پیش می آید که به بازارهای قدیمی و مرکزی شهر خودتان سر می زنید و در آنجا با پرنده فروشانی مواجه می شوید که انواع پرندگان کمیاب و پرندگان معمولی را در قفس های خود جای داده اند. دزفول به دلیل برخورداری از باغات و مراتع و جنگل های گسترده یکی از شهرهایی هست که هم پرنده ها در آن شکار و هم در بازار عرضه می شود.

عرضه و فروش پرندگان وحشی زنده در بازار دزفول و سایر محله های این شهر از ابتدای تابستان سال جاری تاکنون با بازرسی از مغازه های عرضه و فروش پرندگان وحشی زنده توسط ماموران یگان حفاظت محیط زیست دزفول تحت کنترل قرار گرفته است که در گشت و کنترلهای مذکور تعداد ۱۰ قطعه بلبل خرما،۵ قطعه مرغ مینا، ۴قطعه کبک و ۱۰قطعه انواع پرندگان وحشی دیگر کشف و به طبیعت رها سازی و پرونده تخلف متخلفین به مراجع قضایی ارائه گردیده است. کنترل عرضه و فروش پرندگان وحشی در سطح شهرستان دزفول با هدف جلوگیری از قاچاق پرندگان و سایر جانوران وحشی و حفاظت از تنوع زیستی صورت گرفته است. زنده گیری و عرضه و فروش جانوران وحشی بویژه پرندگان آواز خوان موجب خروج گونه های حیات وحش از طبیعت و کاهش تعداد گونه ها بدلیل اختلال در چرخه زندگی طبیعی آن گردیده و معمولا زندگی در اسارت بدلیل عدم تامین شرایط زیستی گونه موجب کاهش طول عمر گونه می گردد.

آتش در آخرین بازمانده جنگل های گرمسیری
علی رغم همه تلاش های صورت گرفته از سوی اداره محیط زیست دزفول برای حفاظت و حمایت از پوشش های جنگلی در دزفول اما به دلیل سهل انگاری جوامع محلی و گاه مسافران، آتش سوزی دامنگیر جنگل های دزفول می شود که این مهم تاکنون خسارت هایی را به دنبال داشته است.

با این حال با تلاش و فداکار یمحیط بانان سخت کوش در سه ماهه اول سالجاری ۶ فقره آتش سوزی در سطح جنگل پارک ملی و منطقه حفاظت شده دز در شهرستان دزفول مهار و کنترل گردید.در این آتش سوزی ها که بدلایل غیر عمدی بویژه عدم احتیاط گردشگران و سرایت آتش به جنگل رخداده بود باتلاش بموقع محیط بانان در مجموع در سطح ۱۶۰۰ متر مربع مهار و از خسارت به زیستگاه غنی جنگل دز جلوگیری بعمل آمد. رئیس اداره حفاظت محیط زیست دزفول شرع آتش سوزی در سطح جنگل های حاشیه رودخانه دز را شروع فصل گرما و کاهش رطوبت دانست.

اما بارها مشاهده شده که بی احتیاطی جوامع محلی باعث سرایت آتش ناشی از آتش سوزی کاه و کلش گندم از اراضی کشاورزی شده است. در همین سال جاری بود که حدود ۵ هکتار از جنگل و زیستگاه طبیعی حیات وحش حاشیه رودخانه دز در حوالی روستای زاویه طعمه حریق شد. طبق برآورد کارشناسان محیط زیست تعداد حدود ۲۰۰۰ اصله درخت و درختچه و نهال جنگلی طعمه حریق و حدود ۵۰۰ آشیان هپرنده جنگلی و۲۰۰ قطعه انواع پرندگان وحشی و۵۰ حلقه مار و انواع خزندگان نابود گردیدند. جنگلهای حاشیه رودخانه دز از آخرین بازماندههای جنگل هاینیمه گرمسیری ایران و زیستگاه گونه های جانوری بی شماری است که در سالهای اخیر بدلیل خشکسالی و کم آبی رودخانه دز با بحران آت شسوزی مواجه گردیده اند.

شهر: 
دسته بندی: 

افزودن یک دیدگاه تازه