گزارش تصویری

خون سیاه اژدهایی که به باور اساطیری مردم رامهرمز در جنگ با اسفندیار رویین‌تن به هلاکت رسید، هنوز از چشمه های قیر ماماتین می جوشد. بررسی لوح‌هایی که در تخت‌جمشید به دست آمده نشان می‌دهد هخامنشیان از این چشمه‌های قیر ظروف خود را می ساختند.

حفاران غیرمجاز در مسجد سلیمان تپه ای را یافتند که در عمق چهار متری زمین طاقه هایی شبیه به طاقه های دوره اشکانیان دارد. آنها در حالی آثار تاریخی موجود در این مناطق را ربوده و بخشهایی از دیواره های سنگ چین آن را تخریب کرده اند که هنوز مسئولان مرتبط برای بررسی موضوع به این محل نیامده است.

به گزارش خبرنگار مهر، کشاورز 75 ساله ای کمتر از یکماه پیش در زمینی به مساحت 56 هکتار از اراضی خود در منطقه ای به نام" 16 مایلی" حد فاصل روستای بتوند و کرائی مسجد سلیمان متوجه یک حفاری غیر مجاز در یکی از تپه های موجود در زمین کشاورزیش شد. 

پیش از این، سال 1380یکبار دیگر همین تپه توسط متخلفان حفاری شده بود اما کسی موضوع را پیگیری نکرد. با اینکه آن زمان این کشاورز از اقدام حفاران شکایت کرده بود و مورد تهدید متخلفان قرار گرفته بود اما با مشاهده حفاری جدید، موضوع را به اطلاع دوستداران میراث فرهنگی در خوزستان رساند.

اعضای انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانای خوزستان با مشاهده این تپه حفاری شده در عمق چهار متری زمین به طاقه ها و دیواره های سنگ چینی شده ای برخورد کردند که شباهت بسیاری به نمونه های یافت شده آن و متعلق به دوره اشکانیان در مناطق تاریخی دیگر دارد.

اهواز - خبرگزاری مهر: وجود آثاری از دوران حضور اولین کاوشگران نفت در مناطق مختلف خوزستان مانند گورستان خارجیهای مسجدسلیمان از جمله مکانهای دیدنی و تاریخی این استان است که تاکنون مورد بی توجهی میراث فرهنگی قرار گرفته و رو به زوال رفته اند.

به گزارش خبرنگار مهر در اهواز، در این خصوص می توان به شهرستان مسجد سلیمان به عنوان اولین شهر نفتی خاورمیانه و آثار مختلف حضور اولین کاوشگران نفت و اماکنی که برای زندگی خود ساخته اند اشاره کرد که در جای جای این شهر نفتی دیده می شود.

مسجد سلیمان در میان کوه‌های زاگرس در استان خوزستان واقع شده که ساکنان آن را طوایف مختلفی از قوم بختیاری تشکیل می‌دهند ولی با کشف نفت در منطقه افراد دیگری از سایر مناطق بختیاری به منظور کسب و کار به این شهر آمده و رفته رفته به صورت دایم در این شهر ساکن شدند.
در تاریخ ۲۸ ماه مه سال ۱۹۰۱ میلادی، در زمان سلطنت مظفرالدین شاه قاجار، ویلیام ناکس دارسی، تاجر بزرگ طلا در انگلستان امتیاز کشف نفت ایران را از آن خود کرد و برای این منظور جورج برنارد رینولدز را که تجربیاتی در زمینه حفاری نفت در مناطق نفتخیز سوماترا داشت، برای اکتشاف و استخراج نفت به استخدام خود درآورد.

سرزمین آیاپیر زیبایی های فراوان و ناشناخته هایی از قرون متمادی متعلق به بشر دارد. زندگی جاریست در میان این همه نعمت و کوههایی که حس مقاومت به تو می دهد. درختان بلوطی که همچون شعر موزون هستند و رقص شاخسارشان زیباترین شعر جنگل است.

سرزمین آیاپیر پُر است از دست کندها؛ غارها و اشکفت ها، قنات ها و آباره ها، شیرهای سنگی، سنگ نگارهها و سنگ نوشته هایی که ریشه در تاریخ دارد. نقوشی که در گستره تاریخی خود متجلی همه حیات مردمانی است که سر از بالین خود در این گستره جغرافیایی متولد شده و نفس کشیده اند.

چه سخت زندگی می کردند مردمان باستان که همه چیزشان کوهستان بود و درخت بلوط. سفر کرده ایم به سرزمین نجابت و روی ماه طبیعت. از جنوب به شمال شرقی خوزستان می رویم. پس از گذر از سه راهی هفتکل، باغملک، قلعه تل به ایذه در ۲۰۰ کیلومتری اهواز می رسیم.

آیاپیر به دلیل بافت صخره ای سخت خود ، از بیشترین آثار صخره ای، نگارکندهای سنگی و کتیبه های سنگی دوره ایلامی برخوردار چرا که ایذه موزه رو باز همه شاهکارهای سنگی بشر است. در این کتیبه ها از آیاپیر (آیاتم) به عنوان شاهک (شاهزاده) نشینی که در دوره ایلام به صورت یک دولت شهر بوده نام برده شده است. همچنین شرح حالی از پوشاک، اداب و رسوم این خطه ارایه می دهد.

محوطه تاریخی عسکر مکرم مربوط به دوره ساسانیان که در سال 1310در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده به دلیل خاکبرداری، طغیانهای فصلی رودخانه گرگر، کشاورزی، وجود حفاران غیرمجاز و قرار گرفتن در محدوده شهرک جدید رامین در معرض تخریبهای مداوم قرار گرفته است. به گزارش خبرنگار مهر، عسکر مکرم از جمله شهرهای دوره ساسانی استان خوزستان است که در صدر اسلام جایگاه ویژه ای داشته است. در آن دوران این شهر را "رستم کواذ یا رستم قباد" می خواندند. عسکر مکرم در دو کیلومتری روستای بند قیر به همراه 6 شهر باستانی دیگر سال 1310 در خوزستان در فهرست آثار ملی به ثبت رسید. اوج شکوفایی "عسکر مکرم" در قرون اولیه اسلامی به ویژه قرن سوم هجری بوده است. در این قرن مورخان و جهانگردان زیادی از راه خشکی و آبی به این منطقه سفر کرده و در کتب خود از آن یاد می کرده اند.

 

اهواز - خبرگزاری مهر: دانشگاه گندیشاهپور به عنوان نخستین دانشگاه تاریخ ایران و از نخستین دانشگاه‌های جهان هنوز در گوشه ای از شمال خوزستان ناشناخته و در حال نابودی است.

به گزارش خبرنگار مهر در اهواز، دانشگاه یا شهردانشگاه گندیشاهپور که در برخی منابع حتی از آن به عنوان قدیمی‌ترین دانشگاه جهان نام برده شده، به دست شاهپور نخست ساسانی، فرزند اردشیر نخست ساسانی بنا نهاده شد.

شهر گندیشاهپور یکی از نواحی هفتگانه خوزستان به شمار می رفت که از ابتدا مرکز آن استان به شمار می‌رفته و در دوره شاهپور دوم، گندیشاهپور پایتخت ایران و مرکز خوزستان شد.

این شهر در جنوب غربی ایران در خوزستان و نزدیک شوشتر واقع شده بود. اکثر پژوهشگران دوره تاریخی ساسانیان را مبتکر اصول شهرسازی و معماری می‌دانند چرا که شهرهای زیادی در این دوران ساخته شد. دانشگاه گندیشاهپور که در نوع خود از مهمترین مراکز علمی دنیای کهن بود در این دوران ساخته شد.


کانال قدیمی آب که از شهر گندیشاهپور در دوره ساسانی بجا مانده است

 

با وجود اینکه کارشناسان از احتمال واقع شدن تپه باستانی آسیاب آباد در محدوده شهر هرمز اردشیر خبر داده اند تا کنون نه تنها اقدامی برای بررسی، شناسایی، ثبت در فهرست آثار تاریخی و تعیین عرصه و حریم این تپه انجام نشده بلکه به محل تجمع زباله و استقرار دکلهای مخابراتی تبدیل شده است.

به گزارش خبرنگار مهر، سال گذشته زمانی که یک شرکت تعاونی مسکن قصد تسطیح تپه ساسانی آسیاب آباد واقع در مرکزی ترین نقطه شهر اهواز را داشت، انجمن دوستداران میراث فرهنگی خوزستان این موضوع را به اداره کل میراث فرهنگی استان اطلاع داد تا با بررسیهای باستان شناسی از هرگونه ساخت و ساز منازل مسکونی در کنار تپه جلوگیری شود.

بعد از مدتی جمعی از کارشناسان حوزه میراث فرهنگی از جمله علیرضا پیمانی (از کارشناسان اداره کل میراث فرهنگی خوزستان)، حمید رضا فرخ احمدی(مشاور سابق مدیر کل میراث فرهنگی سابق خوزستان)، محسن حسینی(معاون پژوهشی ادره کل میراث فرهنگی خوزستان)، گوهر تاج گودرزی(کارشناس ادره کل میراث فرهنگی خوزستان)، بهزاد فریادیان(مسئول هیئت باستان شناسی خط یک مترو اهواز و از کارشناسان رسمی سازمان میراث فرهنگی کشور) با حضور در تپه آسیاب آباد و مشاهده آجر، سفال، سنگ فرش و شیشه، باستانی بودن تپه را تائید کردند.

کلیساها و گورستان‌های ارمنیان خوزستان در فهرست آثار ملی ثبت نشده اند. روبرت بگلریان، نماینده ارمنی‌های اصفهان و جنوب کشور در مجلس حفاظت از کلیساهای خوزستان را موضوعی مهم می داند: «شورای خلیفه گری باید توجه بیش تری به این کلیساها نشان دهد و مانع از تخریب دیگر کلیساهای باقی مانده در این استان شود.»

پس از تخریب کلیسای تاریخی اندیمشک در اواخر سال ۱۳۸۵ و ناتوانی سازمان میراث فرهنگی برای حمایت و حفظ این اثر، ثبت کلیساهای استان خوزستان در فهرست میراث ملی بیش از پیش اهمیت یافته است.

در حال حاضر دو کلیسا نیز در شهر مسجد سلیمان وجود دارد و هر دو کاربری مذهبی خود را از دست داده اند.

تنها کلیسای ثبت شده در استان خوزستان، کلیسای «گاراپت مقدس» آبادان است که در سال ۱۳۱۹ ساخته شده؛ این کلیسا در زمان جنگ آسیب دید اما توسط ستاد بازسازی مناطق جنگی مرمت شد. در حال حاضر به خاطر اندک بودن مسیحیان در آبادان مراسمی در این کلیسا برگزار نمی شود اما به خاطر مجاورت با مدرسه ادب آبادان، همچنان پابرجاست.

به دعوت گروه کوهنوردی نسیم زاگرس به سرپرستی امیر هوشنگ عارفیان از ما دوستداران میراث فرهنگی و گردشگری استان خوزستان دعوت به عمل آمد تا با سفر به استان لرستان از طبعت دامنه و کوه اشترانکو بهره مند شویم.

در این سفر من (مجتبی گهستونی) دبیر و سخنگو انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان، سامان فرجی بیرگانی از اعضای اصلی انجمن آسماری ، فرهاد رهبری دبیر انجمن بوم آب و آفتاب و دوستانی دیگر که عشق به طبیعت همواره آنان را به گرد دوستان می کشاند حضور داشتند.

اشترانکوه ، رشته کوهی در شرق استان لرستان است که از بلندترین رشته کوه های زاگرس محسوب می شود. قله های ۸ گانه این کوهستان چون مانند کاروانی از شتر پشت سرهم قرار گرفته اند به همین دلیل به نام اشتران کوه شهرت دارد.

اشترانکوه درسال ۱۳۴۰ از لحاظ گونه های گیاهی ، و جانوری جزء مناطق حفاظت شده قرار گرفت و در سال ۱۳۴۸ در فهرست محیط زیست جهانی (IUCN) جای گرفت. از گونه های جانوری آن می توان به روباه ، خرس قهوه ای ، کفتار ،‌گراز ، گرگ خاکستری ، بزکوهی ، قوچ و از پرندگان می توان به عقاب ، کبک ، جغد ، اردک و شاهین اشاره نمود. در این منطقه بکر و زیبا که پوشیده از گیاهان مختلف است پسته کوهی به فراوانی یافت می شود و پوشش گیاهی آن شامل گون ، ریواس ، موسیر و است.

[ عکس‌های بیشتر ]

اگر خواستید به روستایی کاملا سنگی که بر روی تخته سنگی بزرگ از خارا ساخته شده است قدم بگذارید باید اهواز را به سمت شمال شرقی خوزستان ترک کنید. ۲۵ کیلومتر بعد از هفتکل و پیش از رسیدن به باغملک، تابلو روستاهای پیر موسی، آبلشکر و آسماری نظر تو را جلب می کند.

میزبان، تو را به خانه اش در آبلشکر راهنمایی می کند تا بعد از هماهنگی های اولیه و استراحتی جزئی به روستای آسماری برویم. آسماری روستایی است که بر روی بستری از سنگ خارا ساخته شده است. اگر چه خانه های آسماری همه از سنگ هستند اما مردمانی خونگرم و با صفا دارد که تعصب آنها برای پرهیز از عکس گرفتن دلیلی جز سادگی و صفا آنها ندارد.

آسماری جوان‎ترین سنگ مخزن پهنة زاگرس است. در گذشته از این واحد سنگی به نام‎هایی مانند سازند آهکی جریب، سازند آهکی کَلهُر و سنگ‎آهک خمیر یاد می‎شد، ولی سازندهای یاد شده، تنها با بخشی از بُرش الگوی سازند آسماری مترادف ‎است و تمامی این سازند را در بر نمی‎گیرند. نام این سازند از کوه آسماری در جنوب خاوری مسجد سلیمان)اقتباس و بُرش الگوی آن در تنگ گل ترش همین کوه اندازه‎گیری شده است.

دوربین به دست قدم به جاده آسماری می گذاریم. همه جا زرد است. ارذیبهشت که می شود فصل سرسبزی منطقه به پایان می رسد.

صفحه‌ها