راهکارهای توسعه گردشگری در خوزستان

گستردگی فرهنگی- تاریخی و طبیعی، خوزستان را در جغرافیای فرهنگی- تاریخی و طبیعی ملی و بین المللی در جایگاه ویژه و منحصر به فرد قرار داده است.
استان خوزستان با وجود ابنیه، بافت‌ها، تپه‌ها، مجموعه ها و محوطه های ارزشمند و بی بدیل فرهنگی، تاریخی و جلوه ها و مناظر طبیعی و خدادادی، گنجینه ای از شگفتی‌های طبیعی و موزه ای بی نظیر از آثار فرهنگی، تاریخی را که بعضاً قدمتی به قدمت تاریخ بشریت داشته و همچون خورشیدی بر تارک جهان امروزی می درخشند، در خود جای داده است.

آثار تاریخی بی شمار و منحصر به فردی همچون محوطه جهانی شوش، معبد چغازنبیل، سنگ نگاره های ایلامی ایذه، سازه های آبی تاریخی شوشتر، محوطه باستانی جندی شاپور بعنوان تنها دانشگاه ایران باستان، منطقه "بریم" و "بوارده" در آبادان قدیمی‌ترین تلمبه خانه نفت خاورمیانه در دارخوین، وجود چهار رودخانه بزرگ و سواحل نیلگون خلیج همیشه فارس، چهار تالاب بزرگ، دشت "شیمبار" در مسجدسلیمان، دریاچه سد "دز" در اندیمشک و آبشار شوی در دزفول تنها گوشه ای از این گنجینه بی نظیر فرهنگی- تاریخی و طبیعی است.
این گستردگی فرهنگی- تاریخی و طبیعی خوزستان را در جغرافیای فرهنگی- تاریخی و طبیعی ملی و بین المللی در جایگاه ویژه و منحصر به فرد قرار داده است.

این جایگاه فرصت بی نظیری را در اختیار استان قرار داده که با توسعه صنعت گردشگری در استان از دیدگاه فرهنگی استان را به عنوان یکی از گاهواره‌های تمدنی در سطح ملی و بین المللی معرفی نموده و از دیدگاه اجتماعی از آثار فرهنگی- تاریخی بعنوان یکی از مؤلفه های همبستگی و خودباوری ملی بخصوص در میان نسل امروزین ایران اسلامی استفاده نموده و از دید اقتصادی باتوجه به اینکه ورود هر گردشگر معادل 15 بشکه نفت درآمدزایی دارد، موجب شکوفایی اقتصادی و کاهش بیکاری و اشتغال زایی خواهد شد و در مجموع توسعه پایدار در صنعت گردشگری از اصول و مبانی پیشرفت اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی استان می باشد.

اهداف مذکور زمانی به دست می‌آید که صنعت گردشگری در استان خوزستان با تمام ظرفیت های خود گام در راه رشد و توسعه مستمر و همه جانبه نهاده و از تمام امکانات بالقوه استان برای رشد و توسعه خود بهره مند شود و این مهم حاصل نمی‌شود مگر باتوجه به امور زیر:

1. توسعه زیرساختهای گردشگری:
در مقوله زیرساختها دو موضوع بیشتر از سایر موضوعات قابل توجه است:
الف- ایجاد هتل ها، مهمانپذیرها و اقامتگاه‌های موقت بین راهی:
ایجاد تخت های هتلی، مهمانپذیرها و اقامتگاه های بین راهی به عنوان نخستین قدم در برای تقویت صنعت گردشگری در استان خوزستان شایان توجه است.
وضعیت موجود حاکی از آن است که کمیت تخت‌های هتلی استان با آنچه که به آن نیازمندیم همخوانی نداشته و با رسیدن به وضعیت مطلوب فاصله زیادی داریم.

با نگاهی دقیق به مناطق هدف گردشگران ورودی به استان خوزستان می‌توان به فقدان تخت هتلی مورد نیاز پی برد.
از سوی دیگر باتوجه به فاصله شهرهای استان خوزستان از یکدیگر نیاز به مجتمع های بین راهی، که مجموعه کاملی از رستوران، مغازه های مختلف، نمازخانه، پمپ بنزین و سایر سرویس های مورد نیاز گردشگران است، به وضوح مشاهده می‌شود.
برای رسیدن به شرایط مطلوب و قابل قبول که همان تبدیل استان خوزستان به استانی که نیاز به هتل و مراکز اقامتی می‌باشد، باید تمامی دستگاه‌های ذیربط با برنامه‌ریزی مدون و هماهنگی شرایط و امکانات لازم برای سرمایه گذاران بخش خصوصی بمنظور ارتقاء کمی و کیفی هتل ها و اقامتگاه‌ها فراهم شود و به موازات آن برای استانداردسازی تأسیسات موجود گردشگری در استان بر طبق استانداردهای فنی کیفیت خدمات گردشگری، بمنظور رسیدن به استانداردهای جهانی و جلب رضایت گردشگران داخلی و خارجی اقدام نمود.

از قبیل: آموزش نیروی انسانی شاغل در تأسیسات گردشگری، تجهیز و ایمنی و بهداشت تأسیسات گردشگری و ارتقاء کیفیت سرویس و خدمات تعویق شده برای هر واحد گردشگری
ب- توسعه شبکه راهها و حمل و نقل:
شبکه راه‌ها و سیستم حمل و نقل در کشور با سی قرن قدمت یکی از قدیمی ترین شبکه جاده ای و حمل و نقل در جهان است که موجب گسترش مبادلات فرهنگی- تجاری و آشنایی سایر ملل و فرهنگ و تمدن غنی ایرانی شده است.
امروزه کشورها گستردگی جاده های خود به مناطق هدف گردشگری و توسعه کمی و کیفی سیستم حمل و نقل را بعنوان یکی از عوامل مهم توسعه صنعت گردشگری با اولویت خاص در دستور کار خویش قرار داده اند.

با وجود شبکه جاده ای خوب در استان خوزستان بسیاری از مناطق هدف گردشگری در استان از قبیل آبشار شوی، آبشار شیوند، سنگ نگار فنگ اژدر و قلعه ها زره و کوران در اندیمشک فاقد جاده دسترسی مناسب است که لازم است با هماهنگی دستگاه های ذیربط جاده های مناسبی برای سهولت دسترسی گردشگران با اولویت در دستور کار قرار گیرند و از سوی دیگر با توسعه کمی و کیفی سیستم حمل و نقل، استانداردهای وسایل نقلیه جاده ای و بین شهری، توسعه شبکه راه آهن و احداث فرودگاه های کوچک امکان دسترسی آسان گردشگران را به مناطق فرهنگی- تاریخی و طبیعی استان فراهم شود.

2. تبلیغات:
نقش تبلیغات گردشگری به‌منظور معرفی آثار فرهنگی- تاریخی، جلوه های طبیعی و خدادادی، آداب و رسوم و صنایع دستی یک کشور و جذب گردشگران داخلی و خارجی به مناطق هدف گردشگری بر کسی پوشیده نیست.
به عبارت دیگر بدون تبلیغات گردشگری هیچ کجای دنیا برای هیچ گردشگری شناخته شده نیست بنابراین استفاده از این ابزار برای معرفی جاذبه های کشوری مثل ایران با فرهنگ و تمدنی چند هزار ساله و به تبع آن استان خوزستان به عنوان یکی از گهواره های تمدن جهانی امروزه باید بیش از پیش مورد توجه مسئولین قرار گیرد.
در مقایسه ای با یکی از شهرهای کانادا که از نظر وسعت و جمعیت یک چهارم اهواز بوده لکن دارای سیصد سایت گردشگری است ضعف تبلیغات و عقب بودن از استانداردهای جهانی تبلیغات و لزوم توجه و اهتمام بیشتر به این موضوع به یک موضوع اهم فی الاهم و روزانه تبدیل می گردد. که در این خصوص لازم است با راه اندازی سایتهای متعدد گردشگری، استفاده از نشریات، چاپ محصولات فرهنگی در مقیاس وسیع، دعوت از شبکه های دیداری و شنیداری بین المللی برای معرفی فرهنگ غنی استان در سطح بین الملل گامهای بلند و اصولی برداشت.

3. حمایت از سرمایه گذاری بخش خصوصی:
میزبانی گردشگران داخلی و خارجی بدون توجه به سرمایه گذاران بخش خصوصی که توانایی بالقوه ای در ایجاد تأسیسات گردشگری استاندارد و اجرای برنامه های گردشگری داخلی و خارجی دارند و عدم دخیل نمودن آنان در این زمینه، رویایی بیش نیست.
فعالیت بخش خصوصی در صنعت گردشگری که دارای تخصص، تجربه و دانش فنی لازم است به عنوان یک راهبرد اساسی در دستور کار دولت قرار گرفته و دولت کلیه تلاش خود را جهت تسهیل شرایط و امکانات فعالیت این بخش از اقتصاد کشور در زمینه صنعت گردشگری از سالهای قبل آغاز شده و هم اکنون نیز بطور سیستماتیک و سریع پیگیری می نماید.
استان خوزستان که بعللی امکان لازم برای جذب سرمایه گذاران بخش گردشگری را ندارد هم اکنون با اهتمام دولت به مقوله گردشگری و تخصیص منابع مالی و غیرمالی کافی به استان فرصتی بی نظیر را برای استفاده از تجارب و تخصص بخش خصوصی بمنظور توسعه صنعت گردشگری را در دست دارد که لازم است با هماهنگی و همکاری کلیه دستگاههای ذیربط زمینه فعالیت این بخش در استان خوزستان بیش از پیش فراهم گردد.

4. حمایت از نیروهای بومی:
یکی از اهداف صنعت گردشگری در ایجاد تأسیسات گردشگری در یک منطقه استفاده از امکانات و توانمندی های نیروهای بومی و چرخش ثروت در منطقه و در نهایت محرومیت زدایی است.
حمایت از نیروهای محلی بصورت تعاونی (در قالب انتفاعی آن) و تشکل های غیردولتی (در قالب غیرانتفاعی و فرهنگی آن) ضمن ایجاد و گسترش فرهنگ گردشگری در کلیه مناطق هدف گردشگری و میان کلیه اقشار جامعه، با محول نمودن بسیاری از وظایف دولت به این نیروها که موجب کاهش هزینه های دولت می‌شود، بعنوان یک برنامه مهم در دستور کار دولت است که با فراهم کردن شرایط تشویق مردم محلی به مشارکت فعال در برنامه‌ریزیها و پذیرفتن نقش در فعالیت های گردشگری از طریق تقبل هزینه های خرید غرفه در نمایشگاه های ملی و بین المللی، تقبل 50% هزینه های تبلیغات و بازاریابی، اختصاص جوایز صادراتی، تجلیل از بهترین تورگردانان، کمک بلاعوض به تشکل‌های صنفی دست اندركار و واگذاری امور تصدی‌گری می توان زمینه‌های نقش آفرینی این نیروها را در قسمتی از اقتصاد ملی، یعنی صنعت گردشگری را ایجاد نمود. خاصه تشکل غیردولتی (NGO) که بعنوان حامیان و بازوان توانمند دولت نیرویی بالقوه برای توسعه گردشگری محسوب شده و می بایست از این نیروی عظیم و فرهیخته مردمی نهایت همکاری را اخذ نمود.

5. هماهنگی میان دستگاه های اجرایی ذیربط:
هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی در اجرای برنامه های گردشگری نقش بسیار مهمی در توسعه صنعت گردشگری دارد.
این هماهنگی می بایست به گونه ای باشد که هر دستگاه ذیربط در چهارچوب شرح وظایف و فعالیت خود اقدام به ارائه بهترین خدمات و استفاده از فن آوری روز دنیا درخصوص سرویس دهی به گردشگری داخلی و خارجی نماید.
بطور مثال پس از اینکه منطقه ای یا مکانی برای استفاده گردشگران تعیین و تعریف شد کلیه دستگاههای ذیربط با برنامه ای زمان بندی شده و هماهنگی اقدام به احداث امکانات مورد نیاز را در منطقه بنماید تا سایر عوامل دخیل در صنعت گردشگری مانند سرمایه بخش غیردولتی سریعاً وارد منطقه شده و امکانات موردنیاز گردشگران را تأسیس نماید.
گردشگری موج سهمگین این هزاره است که کره زمین را در برگرفته و به همین زودی‌ها فلات آریایی را نیز در برمی گیرد. بنابراین سهم کشور و علی‌الخصوص استان خوزستان از این موج مثبت باید تعریف شده و مطالبه شود تا مردم شریف خوزستان بهره بحق خود را از پاک ترین صنعت دنیا برداشت نمایند.

از سوی دیگر موضوع گردشگری درحال تبدیل شدن به یک فرهنگ و نیاز جامعه بوده و انتظارات مردم بمنظور برخورداری از بهترین امکانات و ابعاد مختلف این صنعت درحال بالا رفتن است که استانداری خوزستان آمادگی خود را بمنظور همکاری لازم و رفع نمودن موانع توسعه زیرساختهای استان و ارتقاء استان خوزستان به جایگاه واقعی خویش در جغرافیای گردشگری ملی و بین الملل اعلام می دارد.
سعید محمدپور
رییس انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان

دسته بندی: