زرگان

امید است که مطالب و پرسش های مطرح شده در این بحث در راستای مطالبات به حق علمی و فرهنگی از سوی انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان از سازمان میراث فرهنگی ،صنایع دستی و گردشگری استان خوزستان و به خصوص ریاست پژوهشکده باستان شناسی کشور باعث سوء تفاهم نشده و بیانگر آن باشد که چشمانی تیز بین و دلسوز در استان خوزستان وجود داردکه موضوعات میراث فرهنگی را با دقت و علاقه مورد بررسی قرار می دهد.

به دنبال تصمیمات اشتباه و عجولانه ای که سازمان میراث فرهنگی ،صنایع دستی و گردشگری استان خوزستان و به طبع آن ریاست پژوهشکده باستان شناسی کشور در رابطه با صدور مجوز ساخت نیروگاه زرگان 2 اتخاذ نمودند( که ذکر آنها در اخبار گذشته به اطلاع علاقمندان و دلسوزان میراث ملی و فرهنگی رسیده است) این بار سندی دیگر دال بر عدم اشراف هیت باستان شناسی محوطه باستانی نیروگاه زرگان2 ، سازمان میراث فرهنگی استان خوزستان و ریاست پژوهشکده باستان شناسی کشور، نسبت به محوطه باستانی زرگان ، ارائه می شود.

برابر گزارش ارائه شده از بررسی محوطه 45 هکتاری زرگان نوسط شرکت کهن اندیشان پارسه در فروردین ماه سال 1387 هشت نقطه به عنوان نقاط دارای سفال در سطح مشخص گردید (استناد به کروکی گزارش بررسی محوطه فروردین ماه 1387)

1- نقاط 1003، 1002، 1001 با رنگ زرد به مفهوم تراکم کم سفال.
2- نقاط 1008 و 1005، 1004 با رنگ نارنجی به مفهوم تراکم متوسط سفال.
3- نقاط 1007 و 1006 با رنگ قرمز به مفهوم تراکم بالای سفال نشانه گذاری شده اند.         

به استناد گزارش یاد شده نامه ای در مورخ 2/4/87 به شماره 993/208/872 از سوی پژوهشکده باستان شناسی کشور ، با امضاء جناب آقای دکتر فاضلی به سازمان میراث فرهنگی ،صنایع دستی و گردشگری استان خوزستان ارسال شده و نقاط 1008- 1005- 1002- 1001 به عنوان نقاط باستانی و مربوط به دوره اسلامی اعلام گردیده اما به نقاط 1007 و 1006 که از نظر نگارنده گزارش بررسی محوطه زرگان دارای تراکم بالای سفال می باشد هیچ گونه اشاره ای نشده است این در حالی است که سازمان میراث فرهنگی ،صنایع دستی و گردشگری خوزستان و هیت کاوش نیروگاه زرگان به این مسئله بسیار مهم هیچ اعتراضی ننموده و با بی توجهی به این مسئله مهم از کنار آن گذشتند!!

از سال گذشته که قطعی شدن احداث نیروگاه زرگان در اهواز  مطرح گشت تا به امروز دوستداران میراث فرهنگی علی رغم تاکید و اعلام نظر خود مبنی بر احداث این نیروگاه بر روی یک محوطه باستانی ، سر انجام سازمان میراث فرهنگی خوزستان در دی ماه مجوز احداث این نیروگاه را صادر نمود.

سخنگوی انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا  خوزستان با بیان این مطلب گفت: سازمان میراث فرهنگی خوزستان علی رغم اینکه پیش تر در اظهار نظرهای کتبی خود که بر گرفته از نظریات کارشناسی ، کارشناسان این سازمان بوده است بارها بر باستانی بودن این محوطه از دوره اشکانی تا اسلامی تاکید ورزیده اما متاسفانه در یک چرخش 180 درجه یی به یک باره همراه با تناقض گویی ها اعلام می نماید که این محوطه باستانی نیست.

مجتبی گهستونی افزود: برخورداری انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا  خوزستان از اسناد و مدارک بدست آمده بر تناقض گویی های سازمان صحه می گذارد. ما با اعتقاد بر اینکه پژوهشکده باستان شناسی سازمان عجولانه عمل کرده و تنها با انجام 10 روز کاوش و گمانه زنی چهار نقطه که عمق 2 تا از آنها پنجاه سانتی متر بیشتر نیست نتیجه گرفتند که سازه مکشوفه مربوط به دوره پهلوی و فاقد ارزش تاریخی است و محوطه باستانی محدود به همین سازه فاقد ارزش کشف شده می باشد.

وی بیان کرد: سازمان میراث فرهنگی در اقدام عجولانه دیگری نیز تصمیم گرفته که مجوز شروع احداث نیروگاه زرگان را صادر نماید. ما به دلیل تنویر افکار عمومی و رفع ابهاماتی که در مورد محوطه باستانی پشت نیروگاه زرگان وجود دارد از ریاست پژوهشکده باستان شناسی سئوالاتی داریم که ایشان باید به طور شفاف به آنها پاسخگو باشد.

وی بیان کرد: خبرگزاری ایسنا خوزستان با انتشار عکسی از وجود آثار تاریخی در گمانه یی موسوم به  ZC خبر داده است در حالیکه مسئولان سازمان میراث فرهنگی و هیات کاوش مکررا در کلیه مصاحبه ها و خبررسانی های خود تنها از وجود یک سازه خبر داده اند ، لیکن با عکس منتشره مشخص گردید که علاوه بر سازه مکشوفه در گمانه  ZA که در گزارش نهایی ارائه شده به سازمان بر روی نقشه مشخص گردیده سازه دیگری وجود دارد که آقای فاضلی نشلی یک بار گمانه ZA را  مربوط به دوره پهلوی و بار دیگردیگر  آن را فاقد ارزش تاریخی اعلام نموده است. با این حال مشخص می گردد که سازه دومی نیز وجود دارد.

گهستونی اظهار داشت: حال این سوال پیش می آید که چرا سازه دوم ( گمانه ZC ) از دید افکار عمومی پنهان نگهداشته شده است. چرا سازه دوم در گزارش نهایی ارائه شده به سازمان مشخص و اعلام نگردیده و به واقع این سازه دوم در کجای محوطه قرار دارد و به چه سرنوشتی دچار گردیده است.

سخنگوی انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان تصریح کرد: با توجه به اینکه در گزارش ارائه شده به سازمان گمانه دیگری به عنوان  ZC مشخص شده چگونه دو گمانه ، یکی دارای آثار تاریخی و دیگری فاقد آثار تاریخی است.آیا سازمان میراث فرهنگی با برداشتن تابلوی یک گمانه دارای اثر تاریخی و گذاشتن آن بر روی یک گمانه فاقد آثار تاریخی قصد پنهان کردن یک سازه مهم تاریخی را دارد.

وی تاکید کرد: سازمان میراث فرهنگی در پاسخ به استعلام جناب آقای فاضلی، معاونت طرح و توسعه شرکت صنایع برق و انرژی صبا ، طی نامه شماره 207 /7295 -129 مورخ 12-8-86 با اعلام اینکه تمامی محوطه باستانی می باشد اجرای هرگونه طرح و ساخت و ساز را در محوطه مذکور را ممنوع و غیر مجاز اعلام می نماید. پس از اعلام نظر سازمان میراث فرهنگی ظاهرا ابر و باد و مه و خورشید و فلک متحد گردیده تا هر طور شده مجوز ساخت نیروگاه اخذ گردد. به همین دلیل مشاهده شد که پس از مدتی هیاتی به سرپرستی خانم تراکمی با استقرار در منطقه بررسی دقیق تر محوطه را آغاز نمود که خانم تراکمی در پایان بررسی های خود ، وجود چند محوطه عظیم باستانی در محدوده ساخت نیروگاه دوم زرگان محرز و مسلم دانست که آقای دکتر فاضلی نشلی طی نامه شماره 993- 208- 872 مورخ 2-4-1387 با استناد به گزارش باستان شناختی بررسی محدوده نیروگاه زرگان، چهار محوطه 1001- 1002- 1005- 1008 که دارای آثار تاریخی می باشند را تاریخی اعلام می کند و عملیات گود برداری و ساخت و ساز در سایر نقاط محدوده نیروگاه را با نظارت کارشناس باستان شناسی بلا مانع اعلام می نماید.

گهستونی افزود: ظاهرا نتیجه کار به مذاق بعضی ها در سازمان میراث فرهنگی خوش نیامده و دوباره ابر و باد و مه و خورشید و فلک متحد شده و به کمک مجریان طرح احداث نیروگاه دوم زرگان آمده و پس از آنکه به یکباره و ناگهانی و به طرز عجیبی کلیه آجرها و سفال های اشکانی تا سلجوقی موجود در نیروگاه محو می شود که بعدها کاشف به عمل آمد عده یی با اجیر نمودن چند کارگر و دادن 15 هزار تومان به هر کدام کلیه آجرها و سفال های محوطه را جمع آوری و به دره کم عمقی در نزدیکی محل احداث نیروگاه برده و پنهان نموده اند. به راستی چرا سازمان میراث فرهنگی خوزستان هنگامی که عده یی به صورت سرخود و بدون اجازه سازمان میراث فرهنگی اقدام به جمع آوری آجرها و سفال های تاریخی پراکنده شده بر روی محوطه کردند هیچ اقدام حقوقی انجام نداده است.  

وی بیان داشت: چگونه است که سازمان میراث فرهنگی بار اول طی نامه دوازدهم آبان ماه سال 1386 تمامی محوطه نیروگاه زرگان را باستانی اعلام کرده و سپس با گذشت 14 ماه این محوطه را به یک سازه با ارزش دوره پهلوی محدود می نماید. با این سردر گمی به وجود آمده به نظر می رسد که پژوهشکده به صلاحیت هیات باستان شناسی خود نیز شک دارد. به واقع اگر کارشناسان هیات باستان شناسی فاقد تخصص و تبحر لازم در زمینه باستان شناسی هستند که وای به حال ملتی که هویت ، تاریخ و تمدن خود را به دست افرادی فاقد صلاحیت  داده  و اگر این کارشناسان دارای تخصص و تبحر لازم می باشند کوچک نمودن محوطه عظیم باستانی و محدود  نمودن آن به دو نقطه کوچک چه معنایی دارد.

سخنگوی انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان بیان داشت: با توجه به اخبار منتشر شده در خبرگزاری ها و مطبوعات مبنی بر وجود تنها 4 هکتار محوطه باستانی آیا این چهار هکتارکل منطقه زرگان را در بر می گیرد یا صرفا محدود به 45 هکتار محوطه یی است که قرار است نیروگاه بر روی آن ساخته شود.

سخنگوی انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان در پایان خطاب به ریاست پژوهشکده باستان شناسی که آیا در سازمان میراث فرهنگی جزیره یی تصمیم گرفته می شود یادآورشد: موضوع محوطه باستانی نیروگاه زرگان همانند محوطه باستانی هرمز اردشیر در محدوده اهواز فعلی  نشان از این واقعیت تلخ دارد که برای حفاظت از تاریخ ، تمدن و فرهنگ با شکوه ایران زمین نباید به کسانی امید بست که پشت درهای بسته تاریخ یک ملت را به مصالحه می نشینند. از آنجایی که آثار و محوطه های باستانی زنجیره یی به یکدیگر متصل هستند انجام کاوش های اصولی باستان شناسی و نجات محوطه باستانی زرگان بخشی از مجهولات را پاسخ می دهد.

کارشناسان برای تشخیص قدمت سازه‌های یافت شده در محوطه زرگان همکاری کنند
اما انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان برای تشخیص قدمت سازه های یافت شده فراخوانی ارائه داده است مبنی بر اینکه در محوطه پشت نیروگاه زرگان و در داخل منطقه احداث نیروگاه دوم زرگان سازه‌ای تاریخی کشف گردیده که درباره چیستی و قدمت آن اختلاف نظر زیادی وجود دارد.
انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان از کلیه باستان‌شناسان و متخصصان دعوت به عمل می‌آید که با پاسخ‌گویی به این پرسش‌ها که سازه مربوط به چه دورانی است؟ و سازه مکشوفه چیست؟

ضمن روشن نمودن بخشی از تاریخ باشکوه ایران بزرگ جایزه نفیسی دریافت کنند. که باید درباره مشخصات سازه گفت: سازه یافت شده مستطیلی شکل، با جهت شمالی ـ جنوبی و به طول تقریبی 2 متر و عرض 50 سانتی‌متر و عمق 70 سانتی‌متر می‌باشد. این سازه دارای فونداسیون (پی) سنگی و آجر چینی روی آن می‌باشد. ابعاد آجرها ما بین 20*20 و 25*25 متغیر بوده و به طور نامنظم و مخلوط کنار هم چیده شده‌اند. ملات مابین آجرها ترکیبی از گچ و خاکستر بوده که در صورت لمس کردن سریعا تبدیل به پودر می‌شود. همچنین یک تنبوشه از سمت شمال سازه وارد آن می‌شود.

سر انجام مجوز ساخت نیروگاه دوم زرگان ، علی رغم اعتراضات مکرر انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان صادر شد تا شاید با نابودی یکی از سایت های تاریخی اندکی از رنج های مردم خوزستان با تامین برق کاسته شود. سخنگوی انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا  خوزستان با بیان این مطلب گفت: انجمن تاریانا با اعتقاد بر اینکه پژوهشکده باستان شناسی سازمان عجولانه عمل کرده و تنها با انجام 10 روز کاوش و گمانه زنی چهار نقطه که عمق 2 تا از آنها پنجاه سانتی متر بیشتر نیست نتیجه گرفتند که سازه مکشوفه مربوط به دوره پهلوی و فاقد ارزش تاریخی است و محوطه باستانی محدود به همین سازه فاقد ارزش کشف شده می باشد.

مجتبی گهستونی افزود: سازمان میراث فرهنگی در اقدام عجولانه دیگری نیز تصمیم گرفته که مجوز شروع احداث نیروگاه زرگان را صادر نماید. ما به دلیل تنویر افکار عمومی و رفع ابهاماتی که در مورد محوطه باستانی پشت نیروگاه زرگان وجود دارد از ریاست پژوهشکده باستان شناسی سئوالاتی داریم که ایشان باید به طور شفاف به آنها پاسخگو باشد.

در محوطه پشت نیروگاه زرگان و در داخل منطقه احداث نیروگاه دوم زرگان سازه‌ای تاریخی کشف گردیده که درباره چیستی و قدمت آن اختلاف نظر زیادی وجود دارد.

رییس هیات مدیره انجمن دوستداران میراث فرهنگی خوزستان در گفت و گو با خبرنگارخبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) در خوزستان بیان کرد: از کلیه باستان‌شناسان و متخصصان دعوت به عمل می‌آید که با پاسخ‌گویی به این پرسش‌ها که

1. سازه مربوط به چه دورانی است؟
2. سازه مکشوفه چیست؟

ضمن روشن نمودن بخشی از تاریخ باشکوه ایران بزرگ جایزه نفیسی دریافت کنند. وی درباره مشخصات سازه توضیح داد: سازه یافت شده مستطیلی شکل، با جهت شمالی ـ جنوبی و به طول تقریبی 2 متر و عرض 50 سانتی‌متر و عمق 70 سانتی‌متر می‌باشد.

محمدپور افزود: سازه دارای فونداسیون (پی) سنگی و آجر چینی روی آن می‌باشد. ابعاد آجرها ما بین 20*20 و 25*25 متغیر بوده و به طور نامنظم و مخلوط کنار هم چیده شده‌اند. به گفته رییس هیات مدیره انجمن دوستداران میراث فرهنگی خوزستان، ملات مابین آجرها ترکیبی از گچ و خاکستر بوده که در صورت لمس کردن سریعا تبدیل به پودر می‌شود. همچنین یک تنبوشه از سمت شمال سازه وارد آن می‌شود. او گفت: کارشناسان محترم می‌توانند برای مشاهده و بررسی این سازه به منطقه پشت نیروگاه زرگان مراجعه کنند.

پس از کشمکش‌های فراوان بر سر باستانی بودن زمین نیروگاه زرگان، در محله زرگان اهواز، و ناچار شدن سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی، و گردشگری کشور به کاوش در این مکان، که به یافت برخی آثار دارای ارزش تاریخی منجر شد، اینک گمان می‌رود که پژوهشکده سازمان میراث فرهنگی کشور تلاش دارد، به دلایلی، یافته‌های خود در این مکان را نادیده بگیرد. در تازه ترین شنیده‌ها این پژوهشکده بیان نموده که تنها یک اثر یافت شده دارای ارزش تاریخی است. سازمان میراث فرهنگی خوزستان نیز در این زمینه چندین دیدگاه بیان داشته است، که خود این دیدگاه‌ها یکدیگر را رد می‌کنند.

« 30 مهر 1387 - رییس سازمان میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی خوزستان گفت: شایعات مربوط به کشف کوزه‌های دوره اشکانی در منطقه زرگان نادرست است و من آنها را تکذیب می‌کنم. صادق محمدی در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران(ایسنا) در خوزستان اظهار کرد: گمانه‌زنی‌ها در چهار منطقه مشخص انجام شده و نتیجه این بوده که تنها در یک نقطه آن اثر تاریخی شامل دیواره‌ای مربوط به دوران پهلوی کشف شده که آن هم از نظر تاریخی ارزش چندانی ندارد و فعالیت نیروگاه را با محدودیت مواجه نخواهد کرد. »

باستانی بودن محوطه در حالی به چنین آسانی رد می‌شود که کاوش‌های باستانشناسان در چند دهه گذشته گواه از باستانی بودن این محوطه می‌دهند و حتی حسن فاضلی نشلی، رئیس پژوهشکده سازمان میراث فرهنگی کل کشور نیز در اردیبهشت 1387 در دیدار خود از محوطه زرگان، با بیان باستانی بودن محوطه دلیل کاوش‌ها را یافت هرگونه اثر فرهیخته تاریخی می‌داند. به هر روی، یک هفته پس از آنکه رئیس سازمان میراث فرهنگی خوزستان ضمن رد باستانی بودن محوطه، دیواره‌های یافته شده را به دوران پهلوی نسبت می‌دهد، معاون پژوهشی این سازمان، بمانند برخی مدیران سازمان قطار شهری اهواز، آثار یافت شده را "نخاله ساختمانی" می‌نامد و سخن درباره دوره تاریخی دیواره‌های یافت شده را نیازمند بررسی بیشتر می‌داند.

« 5 آبان 1387 - به گزارش خبرگزاری فارس از اهواز، سید‌محسن حسینی عصر امروز در جمع خبرنگاران استان خوزستان اظهار داشت: وجود لایه‌های خاک نرم محوطه زرگان سبب شد تا سازمان میراث فرهنگی تحقیقات خود را در این محل برای اطمینان از وجود و یا نبود بافت‌باستانی در این منطقه آغاز کند، اما پس از حفاری‌های کارشناسان به این نتیجه رسیدند که نرم بودن خاک این محوطه به‌ دلیل خاکسترهای چوب و نخاله‌های ساختمانی است.

وی مساحت این محوطه را 43 هکتار عنوان کرد و گفت: با تقسیم این محوطه، هفت گمانه در این محل زده شد و حفاری‌ها تا جایی که به خاک بکر رسید، انجام شد که تنها در ضلع جنوبی این محوطه به یک تک‌بنا دست یافتیم. حسینی افزود: جنس سنگ و گچی دیوارهای این بنا نشان می‌دهد که متعلق به زمان‌ خیلی دوری نیست، اما تحقیقات در این‌ باره ادامه دارد و در ‌صورتی‌که باستانی بودن این بنا تایید شود با همکاری مدیران نیروگاه و ایجاد حفاظ‌های لازم این محل به ‌صورت یک موزه روباز درمی‌آید. وی تصریح کرد: این کاوش‌ها در 20 روز آینده با توسعه سطحی و عمقی این گمانه ادامه می‌یابد. »

و پس از یک ماه، معاون پژوهشی سازمان میراث فرهنگی باستانی سرانجام باستانی بودن محوطه را تایید نموده و اندازه آن را 3 تا 4 هکتار می‌داند.

« 9 آذر 1387 - (ایسنا) سیدمحسن حسینی، معاون پژوهشی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خوزستان به پروژه احداث نیروگاه در محوطه باستانی زرگان نیز اشاره کرد و گفت: سه تا چهار هکتار از 45 هکتار زمین‌های زرگان باستانی است و در محدوده میراث فرهنگی به حساب می‌آید. بنابراین هیچ گونه ساخت و سازی در آن محوطه نباید صورت گیرد. »

یک نکته مهم در میان از اهمیت ویژه ای برخوردار است؛ تک بنایی که آقای حسینی از آن سخن می‌گویند، دیواره ای است که در گمانه ZA یافت شده، ولی همانگونه که در عکس نیز می‌بینید، در گمانه ZC نیز آثاری دیده می‌شوند، ولی چرا پژوهشکده سخنی از آثاری که در گمانه ZC دیده می‌شوند میان نیاورده است؟ هرچند، انجمن تاریانا بر این باور است که کل محوطه 75 هکتاری دارای آثار تاریخی است، زیرا این کاوش‌ها که تنها در بخش‌های کوچک و محدود انجام شده، سبب یافت این آثار شده است، پس اگر در تمام محوطه کاوش انجام شود به چه آثاری خواهیم رسید؟

وانگهی، برخی از کارشناسان درون سازمان میراث فرهنگی خوزستان، گروه کاوش خط یک مترو اهواز و محوطه زرگان را به دلیل پیشینه ناچیز کاری و پژوهشی، مناسب این کار نمی‌دانند و کار کاوش در این بخش‌ها را فرمایشی و برای کنار زدن موانع برای ادامه ساخت مترو و نیروگاه برق در شرایط پیشین، می‌پندارند.

باید توجه داشت که اگر روزی کاوشگران غیرمجاز و قاچاقچیان آثار تاریخی، بتوانند هر گونه اثر ارزشمندی را از محوطه زرگان، یا خط یک قطار شهری اهواز، و یا در کل هر محوطه تاریخی بی در و پیکر مانند رامشیر، شوش، هفت تپه، چغامیش، جندی شاهپور، ایوان کرخه، تنگ بتا، و ده‌ها مکان دیگر، به دست آورند و پس چندی آن آثار را در حراجی‌های میلیاردی اروپایی و امریکایی ببینیم، تنها انگشت اتهام می‌بایست به سوی سازمان میراث فرهنگی خوزستان و پژوهشکده این سازمان و پژوشکده سازمان میراث فرهنگی کل کشور نشانه رود! مباد آن روز...

 

تاریانا، انجمن دوستدارن میراث فرهنگی خوزستان

معاون پژوهشی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خوزستان گفت: مطالعات منطقه زرگان انجام و چهار هکتار از آن باستانی تشخیص داده شد.

سید محسن حسینی در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) در خوزستان اظهار کرد: پس از انجام مطالعات و کاوش‌های لازم در منطقه زرگان چهار هکتار از این منطقه باستانی تشخیص داده شد و فعالیت‌های میراث فرهنگی در آن شروع شده است.

پس از اینکه دیواره های ایستگاه قطار شهری در اهواز برپا شدند تا در پشت این نرده ها تجهیز کارگاه صورت بگیرد و بیل های مکانیکی شهر باستانی اهواز را از دم تیغ بگذرانند هیچ گاه مسئولین استانی فکر نمی کردند که بر سر باستانی بودن اهواز به این میزان واکنش به دنبال داشته باشد. پیش از اینکه مباحث به سطح جامعه منتقل شود و پیدایش تعدادی اشیا در میدان دروازه اهواز علنی گردد اظهار نظر های متعددی عنوان شد. از جمله این مباحث گستردگی شهر باستانی اهواز (هرمز اردشیر) بود.

در ادامه پیگیری های انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان بود که یک سال بعد در شمال شرقی شهر اهواز و در مسیر جاده اهواز به شوشتر صحبت از وجود محوطه یی 40هكتاری مطرح شد بخشی از باستانی است. محوطه یی ظاهراً هفت هكتاری كه بقایای یك شهر تاریخی پیش از اسلام است. كشف مقادیری سفال، سنگ های صیقل یافته، دیوار های خشتی، آثاری از معماری و تپه هایی كه تسطیح شده اند گواه از وجود شهری می دهد كه در دل زمین وجود دارد. به رغم اینكه در سال 1380گمانه زنی هایی انجام گرفته و باستانی بودن محوطه محرز شده است اما تاكنون اقدام جدی برای نجات بخشی آن و شناسایی هرچه بیشتر این محوطه صورت نگرفته است. با آنكه برخی از باستان شناسان از وجود شهری مدفون و تاریخی در اطراف شهر اهواز خبر می دهند، اما اداره میراث فرهنگی و گردشگری خوزستان از بررسی های بیشتر در این باره خودداری می كند.

گرچه باستانی بودن این محوطه به اثبات رسیده، اما تاكنون پرونده ثبتی برای آن تهیه نشده است. پس از انتشار یک گزارشی خبری مبنی برتهدید یک محوطه باستانی در زرگان توجه پژوهشکده باستان شناسی میراث فرهنگی کشور به این موضوع جلب شده و از سازمان میراث فرهنگی خوزستان خواستند که گزارشی از این محوطه ارائه دهد. از خوزستان نیزگزارشی مبنی بر باستانی بودن این محوطه ارسال شد. پس از چند نامه نگاری با مسئولان برای تاکید بر توجه به این محوطه ، کارشناسانی که گزارش چاپ شده جام جم و نامه های انجمن دوستداران و سازمان میراث فرهنگی ضمیمه ماموریتشان بود به اهواز آمدند تا بار دیگر مهر تایید بر باستانی بودن این محوطه بزنند.

پیگیری های انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان حاکی از آن است که اعزام آن افراد نه برای سامان دادن به محوطه تاریخی زرگان و جلوگیری بدون مجوز از ساخت یک نیروگاه بلکه برای پاسخ دادن به افکار عمومی صورت گرفته است. واحد حفظ و احیای سازمان میراث فرهنگی خوزستان نیز درباره اینكه وظیفه به ثبت رساندن این محوطه تاریخی محوطه با كیست، تنها این جواب را داد كه به دلیل آنكه تاكنون واحد پژوهشی این اداره گزارشی درباره میزان ارزش تاریخی این محوطه به این واحد ارائه نكرده، بنابراین هنوز این محوطه به ثبت نرسیده است.

انجمن تاریانا اعتقاد دارد نجات بخشی این محوطه وسیع باید در دستور كار واحد پژوهشی سازمان میراث فرهنگی قرار بگیرد. این در حالی است كه به رغم اصرار افكار عمومی و تشكل های دوستدار میراث فرهنگی برای كاوش و نجات بخشی شهر هرمز اردشیر هیچ تلاش جدی صورت نگرفته است اما باید اظهار داشت سازمان میراث فرهنگی خوزستان تاكنون نه تنها هیچ تلاشی برای نجات بخشی هرمز اردشیر انجام نداده بلكه هیچ برنامه یی برای انجام كاوش در محوطه باستانی زرگان در دستور كار قرار نداده است چرا كه هم اكنون یك شركت خصوصی با ایجاد پایه های بتونی، محدوده نیروگاه را نیز مشخص و با استقرار چند دستگاه كانتینر و تجهیز كارگاه، مقدمات تخریب این محوطه بزرگ باستانی را آغاز كرده است.