هرمزاردشیر

بی‌توجهی به شاخص‌ترین محوطه تاریخی اهواز

دبیر انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان با اعلام این مطلب به صدای میراث گفت: آثار تاریخی پیرامون هرمز اردشیر از جمله محوطه‌های باستانی «آسیآباد»، «چنیبه (گلستان)»، «زرگان»، بخش‌هایی از «نیوساید»، «اهواز قدیم (عامری)»، «کوهساران» و… از بی‌اقبال‌ترین محوطه‌های باستانی اهواز هستند که به حال خود رها شده‌اند.

مجتبی گهستونی افزود: شهر هرمز اردشیر در ۲۴ شهریور ۱۳۱۰ در فهرست آثار ملی ثبت شد و در دهه ۸۰ خورشیدی یعنی ۷۰ سال پس از ثبت خرابه‌های این شهر، انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان به اهمیت شناسایی و نجات‌بخشی هرمز اردشیر در مسیر مترو اهواز پرداخت.

شهر اهواز در دهه‌های 30 و 40 توسعه یافت و شهر باستانی هرمز اردشیر که متعلق به دوره ساسانیان بود در میان این توسعه شهری و پس از آن با جنگ تحمیلی گم شد و نشانه‌هایی که از هرمز اردشیر بود دیگر دیده نشد و حالا با گذشت سالیان بسیار این شهر باستانی فراموش شده، روز به روز زیر لایه‌های شهری محوتر می‌شود و موضوع احیای آن همچنان مسکوت مانده است.

خرابه‌های شهر باستانی هرمز اردشیر در تاریخ ۲۴ شهریور ۱۳۱۰ با شماره ثبت ۴۳ به‌ عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید اما تعیین حریم آن انجام نشد و وجود آثار تاریخی بسیار در این منطقه همچنان مورد بی‌مهری مسئولان شهری و میراث فرهنگی قرار گرفت. اما سال 1385 احیای شهر هرمز اردشیر از سوی فعالان میراث فرهنگی مطرح شد و حالا پس از گذشت حدود هشت سال از آغاز به کار پروژه قطار شهری اهواز از شمال به جنوب این شهر که از قدیمی‌ترین منطقه اهواز عبور می‌کند و پیدا شدن چندین اثر تاریخی مهم در ایستگاه‌های مختلف این پروژه که به گفته باستان‌شناسان و کارشناسان، گواهی بر منطقه احتمالی شهر باستانی هرمز اردشیر است، همچنان این موضوع مورد توجه نبوده و مسکوت مانده است.

همزمان با مطرح شدن احیای شهر باستانی هرمز اردشیر، پروژه قطار شهری اهواز نیز به صورت جدی پیش می‌رفت که در یکی از ایستگاه‌های قطار واقع در میدان دروازه یا خلیج فارس آثار تاریخی پیدا شد. با تایید باستان‌شناسانی از میراث فرهنگی استان مبنی بر باستانی بودن دیوار سفالی و خشتی که حین عملیات خاکبرداری مشاهده شده بود، حساسیت دوستداران میراث فرهنگی بر این قضیه بیشتر شد. اما به دلیل ملی بودن پروژه قطار شهری، مدیرکل وقت میراث فرهنگی استان خوزستان (صادق محمدی) با اینکه هیات باستان‌شناسی و کارشناسی از تهران در سال 86 تایید کرده بودند که در این محوطه آثار باستانی وجود دارد و تفاهم‌نامه‌ای با میراث استان منعقد شد که این پروژه بررسی شده و اگر در حین عملیات به آثاری دیگر برخوردند اطلاع دهند، زیر بار پیگیری ماجرا نرفت و بدون توجه به این آثار، کار پروژه قطار شهری اهواز ادامه یافت.

دبیر انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان در نمایشگاه مطبوعات در گفتگو با هنرنیوز: شهر تاریخی هرمزاردشیر در بلاتکلیفی به سر می‌برد. دبیر انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان : با اینکه بیش از ۹۰ روز از اعلام کارشناس باستان شناسی گذشته و تا کنون ۴ ایستگاه قطار شهری آماده شده اما هنوز از نیروی پژوهشکده باستان‌شناسی خبری نیست.

با مجتبی گهستونی دبیر انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان درباره مترو اهواز و مشاهده لایه های باستانی و آثار تاریخی که نام هرمز اردشیر را بر آن گذاشته شده ، به گفت و گو نشستیم.

یکی از کارشناسان پژوهشکده باستان شناسی برای مشاهده لایه های تاریخی و اشیاء باستانی در ایستگاه های مترو به اهواز سفر کرد. بعد از مشاهده لایه های تاریخی و اشیاء باستانی که تاکنون در خصوص قدمت آنها اظهار نظر رسمی منتشر نشده است این کارشناس پس از ۵۰ روز و بعد از بارها اطلاع رسانی و نامه نگاری به پژوهشکده به خوزستان سفر کرد که دیروز ۲۷ شهریور از ایستگاههای مترو بازدید نمود.

امروز ۲۵ شهریور ۱۳۸۹ است، سالروز ثبت شهر هرمزاردشیر و چندین شهر و محوطه باستانی دیگر در استان خوستان.

هفتاد و نه سال پیش در چنین روزی، شهر باستانی هرمزاردشیر به عنوان یک اثر تاریخی ملی به ثبت رسید و امروز در حالی به سالروز ثبت آن رسیده ایم که پنجاه روز از پیدا شدن آثاری آشکار از این شهر می‌گذرد ولی هنوز پژوهشکده باستان‌شناسی کشور حتی یک نفر را برای بررسی این آثار به محل نفرستاده است.

خبرگزاری فارس در گزارشی به بررسی پروژه قطار شهری اهواز پرداخته است که در بخشی از این گزارش اشاره ای به مترو و منشاء اشیاء تاریخی و لایه‌های باستانی شده است.

عباس هلاکویی رئیس سازمان قطارشهری اهواز و حومه در ادامه اظهارات متناقض خویش درباره اهواز، این بار را پا را فراتر گذاشته و می‌گوید سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی، و گردشگری و دوستداران میراث فرهنگی، "ناآشنا با سوابق اهواز هستند."

مهندس هلاکویی می‌گوید: « با توجه به سابقه و تجربه‌ای که از اهواز موجود است، در هر کجای مسیر حد فاصل میدان چهار شیر تا خیابان زند که در گذشته‌ای نه چندان دور برای تولید آجر و خشت، گودبرداری و پس از آن محل تخلیه زباله، نخاله‌های ساختمانی، خشت، آجرهای قدیمی، کوزه و سفال بود حفاری صورت گیرد، به اشیایی شبیه آنچه در ایستگاه فرهنگی دیده شده برخورد می‌گردد. که این اشیا باستانی نیست و در حال حاضر به وفور در خانه‌ها و محله‌های قدیمی اهواز از این نمونه‌ها دیده می‌شوند؛ اما به دلیل ناآشنا بودن (سازمان) میراث فرهنگی خوزستان و تعدادی از دوستداران میراث فرهنگی به سوابق اهواز، به محض پیدا شدن کوزه یا سفالی مسئله را بزرگ و مدعی پیدا شدن آثار باستانی می‌شوند.

خبرگزاری میراث فرهنگی ـ گروه میراث فرهنگی ـ در حالی که بیش از ۲۵ روز از کشف پایه‌ ستون‌های ساسانی در مسیر مترو اهواز می‌گذرد، هنوز هیچ واحد پژوهشی در محل کشف این آثار حاضر نشده و مسئولان قطار شهری نیز به فعالیت خود ادامه می‌دهند. این درحالی است که به گفته یگان پاسداران مترو اجازه حفاری در محل آثار کشف شده را ندارد.

به گزارش CHN پنج مرداد سال جاری تیغ حفاری دستگاه‌های مترو اهواز به پایه ستون‌هایی که گفته می‌شود شال‌ستون‌هایی از دوره ساسانی هستند برخورد کرد. در کنار این آثار مقدار زیادی سفال نیز یافت شد که وجود یک محوطه باستانی در محل حفاری مترو را تائید می‌کرد.

این شال‌ستون‌ها سنگ‌هایی گرد و قطور شبیه سنگ آسیاب‌ هستند و در حد فاصل مسیر قطار شهری اهواز از ایستگاه دروازه تا ایستگاه فرهنگی (سخیریه) کشف شده‌اند. اما نکته جالب در برخورد رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خوزستان با آثار کشف شده بود که در یک برنامه رادیویی اعلام کرد آثار کشف شده به کوچکی یک خودکار هستند.

چند این گفته رئیس سازمان میراث فرهنگی خوزستان بازتاب رسانه‌ای زیادی داشت و عکس‌های متعددی از پایه ستون‌های کشف شده در مسیر حفاری مترو منتشر شد اما همچنان پژوهش در این‌باره متوقف مانده است.

با وجود اینکه کارشناسان از احتمال واقع شدن تپه باستانی آسیاب آباد در محدوده شهر هرمز اردشیر خبر داده اند تا کنون نه تنها اقدامی برای بررسی، شناسایی، ثبت در فهرست آثار تاریخی و تعیین عرصه و حریم این تپه انجام نشده بلکه به محل تجمع زباله و استقرار دکلهای مخابراتی تبدیل شده است.

به گزارش خبرنگار مهر، سال گذشته زمانی که یک شرکت تعاونی مسکن قصد تسطیح تپه ساسانی آسیاب آباد واقع در مرکزی ترین نقطه شهر اهواز را داشت، انجمن دوستداران میراث فرهنگی خوزستان این موضوع را به اداره کل میراث فرهنگی استان اطلاع داد تا با بررسیهای باستان شناسی از هرگونه ساخت و ساز منازل مسکونی در کنار تپه جلوگیری شود.

بعد از مدتی جمعی از کارشناسان حوزه میراث فرهنگی از جمله علیرضا پیمانی (از کارشناسان اداره کل میراث فرهنگی خوزستان)، حمید رضا فرخ احمدی(مشاور سابق مدیر کل میراث فرهنگی سابق خوزستان)، محسن حسینی(معاون پژوهشی ادره کل میراث فرهنگی خوزستان)، گوهر تاج گودرزی(کارشناس ادره کل میراث فرهنگی خوزستان)، بهزاد فریادیان(مسئول هیئت باستان شناسی خط یک مترو اهواز و از کارشناسان رسمی سازمان میراث فرهنگی کشور) با حضور در تپه آسیاب آباد و مشاهده آجر، سفال، سنگ فرش و شیشه، باستانی بودن تپه را تائید کردند.

انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان هیچگاه به دنبال هویت سازی کاذب برای جای جای استان خوزستان نبوده است. این انجمن افتخار دارد تا با کمک رسانه ها به بهانه تخریب بخشی از لایه های باستانی قرار گرفته در مسیر یک پروژه قطار شهری ، بخشی از تاریخ شهر اهواز را بازگو نماید.

انجمن تاریانا به عنوان نخستین گروهی که با اعتقاد به یاستانی بودن بخشی از مسیر خط یک قطار شهری اهواز که وجود لایه های باستانی و سفال های سالم و شکسته، شال ستون یا سنگ آسیاب مشاهده نموده همواره سعی کرده است با استناد به مستنداتی که موجود است جز حقیقت حرفی نزند به همین دلیل بر خود واجب می داند در پاسخ به آخرین اظهارات مدیر کل محترم میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری خوزستان و جوابیه اخیر اداره کل مورد نظر پیرامون وقایع بوقوع پیوسته در مورد مشاهده اشیاء تاریخی در ایستگاه فرهنگی (سخیریه) برای تنویر افکار عمومی مطالبی را مطرح نماید.

۱-  از اینکه مدیر کل محترم میراث فرهنگی خوزستان بر خود واجب دانسته که در چندین گفت و گو بر اظهارات سخنگو انجمن مطالبی را مطرح نمایند نشان از توجه ایشان به یک موضوع مهم دارد که جای تقدیر است.

خبرگزاری فارس - مدیر عامل قطار شهری اهواز گفت: پیشنهاد جدیدی برای حضور دوباره پژوهشکده‌باستان‌شناسی در ایستگاه در حال حفاری مترو ارائه نشده است.

به گزارش خبرگزاری فارس از اهواز، پس از شائبه پیدا شدن آثار باستانی در حفاری‌های متروی اهواز و در حالی‌که چندی پیش مدیر کل میراث فرهنگی خوزستان بر دعوت از پژوهشکده باستان‌شناسی برای بررسی آثار فرهنگی یافت شده تاکید و تعیین دوره تاریخی این آثار را به حضور این پژوهشکده موکول کرده بود، عباس هلاکویی مدیرعامل قطار شهری اهواز امروز در گفت‌وگو با خبرنگار فارس در این شهرستان اظهار داشت: چون در سال ۸۶ گمانه‌زنی‌های لازم در کل ایستگاه‌های مترو انجام شده و پژوهشکده باستان‌شناسی به صورت رسمی اعلام کرد‌ در خط یک قطارشهری هیچگونه آثار باستانی دیده نشده، دیگر ضرورتی برای حضور دوباره این پژوهشکده نبود و دعوت مجددی هم از این پژوهشکده نشده است.

به گفته وی، ضرورتی برای دعوت مجدد از پژوهشکده برای بررسی اشیای پیدا شده از سوی میراث فرهنگی خوزستان اعلام نشده است و در صورت اعلام نیاز میراث فرهنگی استان این‌کار انجام می‌شد.

صفحه‌ها