سکوت میراث فرهنگی تخریب مسجد جامع شوشتر را تسریع میکند
خبرگزاری فارس: سخنگوی انجمن دوستداران میراث فرهنگی خوزستان از سکوت میراث فرهنگی استان در برابر مرمت غیر اصولی مسجد جامع شوشتر انتقاد کرد. مجتبی گهستونی امروز در گفتوگو با خبرنگار فارس در شوشتر اظهار داشت: مرمت غیر اصولی مسجد جامع شوشتر باعث تهدید این اثر تاریخی میشود و لازم است این اثر ثبت شده ملی نجاتبخشی شود.
وی با اشاره به نحوه مرمت انجام شده در این اثر ملی افزود: قرار شده است اداره کل نوسازی مدارس در استان خوزستان سایبان موجود در مسجدجامع این شهرستان را برداشته و سازهای سنگینتر در این مسجد جایگزین کند که این اقدام باعث تخریب بیش از پیش این اثر تاریخی میشود.
این فعال میراث فرهنگی در خوزستان گفت: باید برای اجرای طرحهای در نظر گرفته شده در میراث فرهنگی و محدوده آثار ثبت شده ملی، شورای حرایم میراث فرهنگی نظر خود را اعلام کند که برای این طرح در مسجدجامع شوشتر و اخذ نظر این شورا، اقدامی نشده است.
گهستونی با اشاره به اینکه شهرستان شوشتر دارای آثار تاریخی بسیار زیادی است، ولی اقدامات غیرکارشناسی و غیر اصولی باعث میشود تا این آثار در معرض نابودی قرار گیرد.
سخنگوی انجمن دوستداران میراث فرهنگی خوزستان با اشاره به وضعیت فعلی مسجدجامع شوشتر گفت: مسجدجامع شوشتر به دلیل نصب سایبان در محوطه این اثر دارای مشکلات عدیده شده که از جمله آنها، خم شدن پایههای موجود در مسجد به سوی این سایبان به دلیل وارد کردن فشار بسیار زیادی است که از سوی این سازه فلزی به اثر تاریخی و ثبت شده است که باید با برداشتن این سازه، مشکل این اثر تاریخی برطرف شود.
در شهر باستانی شوشتر بعد از فتح مسلمانان و اسلام آوردن مردم واحد جدیدی به شهر افزوده شد که همان مسجد است، مهمترین آنها مسجد جامع است که در سال ۲۵۴ قمری در زمان سیزدهمین خلیفه عباسی «المعتزبالله المتوکل» که در زمان امام حسن عسکری (ع) خلافت میکرد، کار ساختمان آن را آغاز کردند.
پس از او خلفای دیگری در این باب کوشیدند تا این که در زمان خلیفه بیست و نهم «المسترشد بالله» آن را به پایان رساند. قبل از پوشش کنونی، سقف مسجد به وسیله شاه چوب هندی مسقف شده بود و بر طبق کتیبه موجود در مسجد که دارای تاریخ سال ۱۲۱۳، ۱۱۷۵، ۹۳۳، ۶۸۳ ،۴۴۵ هجری قمری است معلوم میشود که مسجد جامع شوشتر در قرون بعد به کرات تعمیر و مرمت شده است. شبستان اصلی مسجد در طرف جنوب واقع شده، در شبستان منبر چوبی نفیسی قرار دارد که طبق کتیبه، نام (منصور ابو احارث) و تاریخ صفر سال۴۴۵ هجری قمری بر روی آن حک شده است.
همچنین بر دیواره شبستان مسجد کتیبه گچبری با مضمون سوره یاسین حک شده است. هرکدام از خلفای عباسی که در مسجد کارهایی را انجام داده است، کتیبهای از کار خود به یادگار گذاشتهاند. مسجد در گذشته دارای تعداد بیشتری کتیبه گچی و سنگی بوده که متاسفانه در تعمیرات دهه۴۰ و بعد از آن از بین رفته است. مسجد در طرف شمال ۱۲ ردیف ستون و در طرف جنوب هشت ستون دارد که بلندی هرکدام از ستونها در حدود پنج متر است. از مشاهده قوس طاقها و ایوان رفیع و شبستان آن که به شیوه معماری دوره ساسانی ساخته شده است، قدمت بنا و تعلق آن به اوائل اسلام تا حدودی روشن میشود.
مسجد دارای حیاط وسیع و ستونهای قطور و بسیار محکمی است به طوری که قطر هر ستون بیش از ۵/۱ متر است و بنای آن بیشتر از سنگ و آجر است و دارای منبری قدیمی است که قدمت آن را ۷۰۰ سال نوشتهاند، در قسمت راست منبر نوشتههایی به خط کوفی از جنس تخته بریده شده است. ساختمان مناره مسجد را به دوران چوپانیان و شیخ اویس بن شیخ حسن چوپانی نسبت میدهند. بنای مناره مسجد جامع در سال ۸۲۲ هجری بوده است و چون کج شده بود در قرن دوازدهم قفسهاش را از ترس انهدام تا حد مقرنس برداشتند و در سالهای انقلاب مشروطیت که آن را در جنگهای محلی سنگر قرار داده بودند و قسمتی از طرف مشرق آن خراب شد، در وسط آن میلی استوانه شکل از آجر ساخته شده که روی آن با کاشی زیبا مفروش است و بر تمامی آن کلمه «الله اکبر» نوشته شده است.
بلندی مناره ابتدا ۲۶ متر بوده و قسمت بالای آن تخریب شد، هم اکنون در حدود ۱۸ متر است مسجد جامع روز جمعه میعادگاه عاشقان الله یعنی محل برگزاری نماز جمعه است.
پیگیری های فارس برای کسب اطلاع لازم از مدیران میراث فرهنگی برای مسجد جامع شوشتر بی نتیجه ماند.
