مسجدسلیمان
تلاش برای ثبت جهانی آیین «چوب بازی»
به گفته سخنگوی انجمن دوستدارن میراث فرهنگی مسجدسلیمان؛ سنت چوببازی در میان قوم بختیاری از دیرباز به عنوان یکی از بازیهای اصیل در مراسم شادی این قوم وجود داشته است.
غلامرضا جلیلینیا در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) در خوزستان بیان کرد: این بازی از قدمتی بیش از ۱۰۰ سال برخوردار بوده و قرار است در آیندهای نزدیک در فهرست آثار جهانی یونسکو ثبت شود.
جلیلینیا خاطرنشان کرد: چوببازی از جمله بازیهای سنتی قوم بختیاری به شمار میرود که در شهرهایی از استان خوزستان شامل مسجدسلیمان، ایذه، باغملک، هفتکل، لالی، اندیمشک، عشایر بختیاری دزفول، بختیاریهای شوشتر و در قسمتهایی از رامهرمز رواج دارد.
وی افزود: چوببازی در میان قوم بختیاری ساکن در خوزستان به شکل خاصی اجرا میشود که ممکن است با برخی اقوام ساکن در بخشهای دیگر کشور کمی متفاوت باشد. این آیین قدیمی، که مخصوص مراسم شادی است، در میان مردان قوم و به ویژه جوانان رواج فراوانی دارد. ادامه »
دژ اسد خان مشرف بر نگین مخلمی دشت
در دشت ۲ هزار و ۵۰۰ کیلومتر مربعی «اندیکا»ی خوزستان، بر دامنه کوه زاگرس، دژی از دوره ساسانی بنا شده است که آن را «دژ ملکان» یا «دژاسدخان» می نامند. بنای «دژ ملکان» یا «دژاسدخان» از سنگ و گچ به وسعت ۲۰۰ هکتار که بر فراز کوهی بنا شده است.
مراحل ثبت این دژ در فهرست آثار ملی هم اکنون توسط ایوب سلطانی به اداره کل میراث فرهنگی خوزستان ارجاع شده است که ضرورت دارد پس از ثبت مراحل مرمت و حفاظت از آن در دستور کار سازمان میراث فرهنگی کشور قرار بگیرد.
این بنای نیمه مخروبه که در دو طبقه ساخته شده در ۵ کیلومتری «بنه وار» در مرز اندیکا و لالی است. دشت لالی و اندیکا چنان رؤیایی است که چشم هر انسانی را خیره می کند. آگاهی از این منطقه تاریخ چند هزار ساله ای را زنده می کند که پر است از حوادث مختلف از دوران های کهن این مرز و بوم. ادامه »
تپه باستانی «کلگه زرین» در مسجدسلیمان باید تعیین حریم شود
سخنگوی انجمن دوستداران میراث فرهنگی مسجدسلیمان تپه باستانی کلگهزرین این شهرستان را بقایایی از دیوارههای قدیمی ساخته شده از سنگ، ملات و گچ معرفی کرد.
غلامرضا جلیلینیا در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) در خوزستان بیان کرد: دکتر علیاکبر سرافراز، باستانشناس، در توصیف این تپه تاریخی میگوید: در هنگام خاکبرداری محل بقایای دیوارهای قدیمی این تپه، که با سنگ و ملات و گچ ساخته شده، نمایان گردید. طول دیوار ۲۵۰ متر و عرض آن ۱۵۰ متر است. هم چنین نقوشی که در هنگام عملیات حفاری پیدا شده نشان دهنده یک ایدئولوژی مذهبی است زیرا گاوی را نشان میدهد که عقابی آن را به طرف مذبح یا قربانگاه هدایت میکند و در کنار مذبح فردی به همراه کودکی قرار دارد.
وی افزود: کلگهزرین از جمله تپههای باستانی مسجدسلیمان به شمار میرود که در وسط شهر قرار گرفته است. بنای موزه مردمشناسی و باستانشناسی این شهرستان که در گذشته محل نمایندگی سازمان میراث فرهنگی مسجدسلیمان بوده روی این تپه واقع گردیده و به زودی به بهرهبرداری میرسد. ادامه »
دژ اسدخان مسجدسلیمان در حال تخریب است
سخنگوی انجمن دوستداران میراث فرهنگی مسجدسلیمان، دژ "اسدخان" این شهرستان را دژی مربوط به دوران اسلامی معرفی کرد و گفت: این دژ در حال تخریب است.
"غلامرضا جلیلینیا"، در گفتوگو با خبرنگار خبرگزای دانشجویان ایران(ایسنا)، منطقه خوزستان بیان کرد: دژ اسدخان در واقع در روستای دژ شهرستان اندیکا قرار دارد و قدمت آن متعلق به دوران اسلامی برآورد شده است.
وی افزود: این دژ تاریخی در طبقهای بر سر کوی دژ ساخته شده که محدوده وسیعی را دربر میگیرد و به دژ ملکان نیز معروف است.
جلیلینیا خاطرنشان کرد: در اطراف دژ اسدخان یا ملکان چشمه، ساختمانهایی شامل اصطبل، زندان و غیره بنا شده است.
او تصریح کرد: هیچ نگهبانی برای حفاظت از این اثر تاریخی وجود ندارد و این دژ در مواقعی تبدیل به آغل گوسفندان میشود. دژ اسدخان وضعیت مطلوبی ندارد و بنای آن در حال تخریب است.
گورستان خارجیهای مسجدسلیمان باید ثبت ملی شود
مسؤول انجمن دوستداران میراث فرهنگی مسجدسلیمان گفت: گورستان خارجیهای این شهرستان محل دفن کارکنان خارجی شرکت نفت در دوران اولیه استخراج نفت در این شهرستان است.
محمد زرآسوندی علیپور در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) در خوزستان بیان کرد: قبرستان خارجیان واقع در قسمت ورودی مسجدسلیمان و در نزدیکی روستای دروازه از قبرستانهای تاریخی این شهرستان محسوب میشود که متعلق به ۱۰۰ سال پیش و دوران استخراج نفت است.
وی افزود: در این قبرستان کارشناسان و کارکنان کشورهای مختلف که برای استخراج و حفاری نفت به مسجدسلیمان آمده و در طول کار یا بر اثر بروز سانحه فوت میکردهاند به دلیل مسافت طولانی تا کشور مبدأ در این قبرستان به خاک سپرده میشدند.
رییس انجمن دوستداران میراث فرهنگی مسجدسلیمان خاطرنشان کرد: بیشتر مردگان این قبرستان مسیحی هستند که البته دیگر بازماندگان آنها از مسجدسلیمان به شهر و دیار خود هجرت کردهاند. ادامه »
تا به حال هیچ گونه کاوشی در «کلگه زرین» صورت نگرفته است
به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) از خوزستان تپه کلگه زرین با قدمتی چندین هزار ساله از قدیمیترین تپههای مسجدسلیمان میباشد که به علت پیدا شدن سکههای طلا و با قدمتی بیش از ۲ هزار سال پیش از میلاد مسیح یا بهتر است بگوییم سکههایی که قدمتی بسیار بیشتر دارند به این تاریخ نسبت داده شدهاند.
در این بنا بقایای دیوارهایی از سنگ و گچ دیده میشود که طول دیوار ۲۵۰ متر و عرض آن ۱۵۰ متر است و دارای نقوشی با پیامهای مذهبی است.
این نقوش گاوی را نشان میدهند که عقابی آن را به قربانگاه هدایت میکند و در قربانگاه نیز فردی به همراهی کودکی ایستاده است.
گفتنی است این تپه در تاریخ هجدهم اسفند ماه سال ۱۳۸۶ به شماره ۱۷۰۸ به ثبت در فهرست آثار ملی کشور رسیده است. این در حالی است که تاکنون هیچگونه حفاری و کاوش برای تشخیص درست قدمت، نوع بنا و تایید احتمال آتشکده بودن این تپه صورت نگرفته است.
تعرض به حریم درجه یک و اصلی نیایشگاه بردنشانده
مسؤول انجمن دوستداران میراث فرهنگی مسجدسلیمان از نصب سه دکل برق توسط شرکت برق منطقهای خوزستان و خط لوله آب به وسیله شرکت آب و فاضلاب استان در قسمت شرقی و حریم درجه یک معبد بردنشانده خبر داد.
فرید کاوش در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) در خوزستان بیان کرد: شرکت برق منطقهای خوزستان با تجاوز به حریم درجه یک و اصلی معبد بردنشانده مسجدسلیمان در زمینی با مساحت بیش از 300 هکتار اقدام به نصب سه دکل با چهار پایه برای هر کدام کرده است.
وی نصب این سه دکل را در نتیجه خاکبرداری بیش از 120 متر مکعب در محوطه عنوان کرد و افزود: مسیر این سه دکل از سد گدار شروع و به دانشگاه آزاد منتهی میشود.
او همچنین از نصب خط لوله آب در مسیر سه گدار تا تنگه مو واقع در بخش شرقی و حریم درجه یک این معبد خبر داد و گفت: این لولهها در این مسیر قرار گرفتهاند و سازمان میراث فرهنگی با توجه به غیرقانونی بودن این طرح و تجاوز آن به حریم معبد آن را متوقف ساخت. ادامه »
میراث فرهنگی مسجدسلیمان در بلاتکلیفی و انزوا بهسر میبرد
مسؤول انجمن دوستداران میراث فرهنگی مسجدسلیمان گفت: با این که 10 ماه از برکناری مدیر سابق اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری مسجدسلیمان میگذرد میراث فرهنگی این شهرستان همچنان در بلاتکلیفی و انزوا به سر میبرد.
فرید کاوش در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) در خوزستان خاطرنشان کرد: با ادامه این روند امروزه شاهد حفاریهای عمده غیرمجاز و قاچاق هستیم ضمن آن که اداره میراث فرهنگی مسجدسلیمان از چارت سازمانی خارج شده است.
وی گفت: هماکنون این اداره توسط سرپرست اداره میشود که تنها هر سه هفته یک بار از آن بازدید میکند و در طول این مدت تمامی فعالیتهای حفاظتی، اجرایی و پژوهشی اداره میراث مسجدسلیمان متوقف شده است.
کاوش افزود: تخریبهایی که در این مدت صورت گرفته شامل حفاریهای غیرمجاز در اندیکا به صورت عمده، تخریب آثار باستانی در مسجدسلیمان و تخریب مدارس تاریخی میباشد.
وی بیان کرد: حداقل انتظاری که از اداره میراث فرهنگی یک شهرستان میرود این است که دارای یک مدیر باشد و با همکاری قوه قضاییه و نیروی انتظامی از حفاری غیرمجاز و دستبرد به آثار تاریخی جلوگیری کند.
نقشهای سنتی صنایع دستی ایل بختیاری در حال فراموشی است
دبیر اجرایی انجمن دوستداران میراث فرهنگی مسجدسلیمان از فراموش شدن، از بین رفتن نقشهای سنتی و داشتههای صنایع دستی ایل بختیاری شهرهای مسجد سلیمان، لالی و اندیکا در اثر بیتوجهی و گذشت زمان خبر داد.
ایوب سلطانی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) در خوزستان بیان کرد: توجه به آثار و طرحهای صنایع دستی بختیاری در شهرهای مسجدسلیمان، لالی و اندیکا اندک شده است. این در حالی است که صنایع دستی شهرستانی مانند اندیکا، با پتانسلهای بالا و غنی، تنها در قالب کارگاههای خانگی و برای مصرف خانوار به فعالیت خود ادامه میدهد.
او با تاکید بر لزوم گسترش صنایع دستی سنتی و نقوش اصیل ایل بختیاری از محدوده کارگاههای خانگی به تمام استان و کشور خاطرنشان کرد: متاسفانه در حال حاضر قالیبافان این شهرستانها برای امرار معاش خود پیروی الگوهای ترکی ارایه شده توسط شرکت سهامی قالیبافی ایران هستند که این امر خود به مرور زمان منجر به نابودی کامل طرحهای بومی و سنتی این مناطق میشود.
دبیر اجرایی انجمن دوستداران میراث فرهنگی مسجدسلیمان همچنین خواهان اختصاص اعتباری به این میراث معنوی برای حفظ و گسترش آن از سوی سازمان میراث فرهنگی استان خوزستان شد. ادامه »
چرا کتیبه جوهری مسجدسلیمان خوانده نمیشود؟
مسؤول انجمن دوستداران میراث فرهنگی مسجدسلیمان اظهار داشت: متن کتیبه جوهری پل نگین این شهرستان در اثر بیتوجهی میراث فرهنگی همچنان ناخوانده باقی مانده است.
ایوب سلطانی در گفتوگو با خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) در خوزستان بیان کرد: این کتیبه یکی از منحصر به فردترین کتیبههای دوره پهلوی میباشد که با جوهر و به خط پهلوی نوشته شده است اما تاکنون هیچ اقدامی برای خواندن آن صورت نگرفته است.
او خاطرنشان کرد: متاسفانه صدمات این کتیبه به حدی است که اگر رسیدگی و توجهی به آن نشود ظرف حدود چهار تا پنج سال آینده به کلی تخریب میشود.
سلطانی به عامل طبیعی به عنوان یکی از عمدهترین علل تخریب این کتیبه اشاره کرد و گفت: این کتیبه با توجه به اهمیت آن نیازمند ثبت اضطراری میراث فرهنگی است که پرونده مثبت آن در حال آمادهسازی میباشد.
مسؤول انجمن دوستداران میراث فرهنگی مسجدسلیمان خواهان رسیدگی و توجه سازمان میراث فرهنگی به این اثر تاریخی باارزش و اعزام کارشناس به محل برای خواندن آن شد.
