طبل تو خالی گردشگری خوزستان؛ نقدی بر معاونت گردشگری سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری خوزستان

معاونت گردشگری اداره کل میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری خوزستان فاقد استراتژی مشخص و خلاقیت در اجرای طرح های گردشگری است و از زمان ادغام سازمان گردشگری با سازمان میراث فرهنگی نتوانسته عملکرد موفقی از خود برجای بگذارد. معاونت گردشگری اداره کل میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری خوزستان که  پنج سال پیش از آموزش و پرورش و بر اساس نسبت خویشاوندی که با مدیر کل وقت میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری خوزستان داشت به عنوان معاونت فرهنگی منصوب شد تا پس از چندی دیگر در حلقه اقتصادی مدیران وقت این ادراه کل قرار گیرد و در اندام متولی گردشگری خوزستان ظاهر شود.

معاونت گردشگری تا کنون بر اساس برنامه ریزی از قبل تعیین شده یی عمل ننموده و کارنامه درخشانی از خود در خوزستان برجای نگذاشته تا روزگاری از آنها به عنوان عملکردی درخشان نام ببرد چرا که بسیاری از پرسنل اداره کل میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری خوزستان که اعتقاد دارند تا زمانی که اداراه متبوعشان توانایی برپایی تور برای آشنایی پرسنل این سازمان با توانمندی های تاریخی و گردشگری ندارد قدر مسلم نمی تواند برای گردشگری استان خوزستان از خود کارنامه موفقی برجای بگذارد.

فقدان درک مناسب از مقوله تبلیغات، باعث گشته تا مناطق گردشگری خوزستان مغفول باقی بمانند و به گردشگران وطنی کمتر معرفی شوند و از راه سینه به سینه یا با تلاش دوستداران میراث فرهنگی و گردشگری با بخش عمده این جاذبه های گردشگری در خوزستان آشنا شوند. وقتی معاونت گردشگری خوزستان از حضور در نمایشگاههای تخصصی باز می ماند نشان از پر حاشیه بودن این معاونت دارد چرا که اگردر این زمینه درایت وجود داشت از کوچکترین اخبار و رویدادهای گردشگری مطلع شده و برای معرفی خوزستان که به دروغ عنوان می شود زیرساخت های لازم در تابستان و زمستان برای ورود گردشگر وجود دارد از هیچ اقدام موثری دریغ نمی کردند.

این معاونت در یک مورد که مصوبات سفر ریاست جمهوری باشد نتوانسته به آن تحول گسترده یی که از سفر رئیس جمهور نوید داده اند جامه عمل بپوشاند چرا که هنوز نسبت به دستاوردهای ساخت ۳۰ پایگاه خدمات بین راهی، ایجاد ۱۰ هتل در استان خوزستان ، انتخاب ۱۲ منطقه نمونه گردشگری و ایجاد موزه منطقه یی نتوانسته موفقیت کاملی کسب کند. از جمله عملکردهای غیر قابل توجیه این معاونت گزینشی عمل کردن در اجرایی کردن بعضی طرح ها است تا جایی که برای اجرایی نمودن دهکده گردشگری انشان، مجریان طرح را ۴ سال بلاتکلیف گذاشته و با وعده های کاذب قول عملیاتی شدن پروژه را مطرح می نمایند. از سوی دیگر برای بیش از ۱۰ دهکده گردشگری دیگر پرونده هایی در حد حرف باز می شود.

با نگاهی به بعضی مجتمع های بین راهی که شامل فروشگاه، دستشویی و نمازخانه است متوجه می شویم که بعضی از آنها نه تنها بهره برداری نشده اند بلکه از بعضی آنها کاربری دیگری پیدا کرده اند. مدتی است سازمان میراث فرهنگی در راستای توسعه گردشگری اقدام به معرفی روستاهای هدف گردشگری کرده که اقدام پسندیده‌ای ست اما با مشکلاتی مواجه است.

این در حالی است که این روستاها با توجه به ظرفیت ها، جاذبه ها و قابلیت های ویژه تاریخی،فرهنگی، طبیعی، و میراثی به عنوان روستاهای هدف گردشگری شناسایی و ثبت می شوند. به طور مثال در آبشار آرپناه با ساخت سکوهایی سیمانی و آلاچیقی که از طراحی و جلوه زیبایی هم برخوردار نیستند به حدی بدون نظارت به حال خود رها شده اند که هر از گاهی شاهد درگیری هایی فیزیکی بین افراد هستیم. در برخی دیگر از این نوع روستاها از جمله مال آقا، ابوالعباس، رباط، شیوند و... به دلیل عدم تعیین نرخ مصوب برای اجاره باغات هر از گاهی مشکلاتی بوجود می آید که تاثیری سوء بر گردشگری آن روستا می گذارد.

در حالی که شناسایی و معرفی روستاهای هدف گردشگری و اعمال استانداردهای از پیش تعیین شده نقش موثری در توسعه صنعت گردشگری کشور و همچنین ایجاد اشتغال پایدار و محرومیت زدایی موثر در سطح این مناطق دارد. آلوده بودن همه محیط های گردشگری خوزستان از زباله هایی که توسط گردشگران و ساکنان روستا تولید می شود نشان از عدم توجه دستگاههای متولی در این مورد که به شعور گردشگران مربوط است دارد.   در برخی دیگر از مکان‌های گردشگری با مسافران برخوردهای ناشایستی صورت می‌گیرد و مسؤولان مربوطه در قبال این مساله هیچ واکنشی نشان نمی‌دهند. از جمله مشکلات این امر می‌توان به ناامن بودن، نبود پارکینگ و اقامتگاه مناسب، عدم تثبیت نرخ‌هایی که از مسافران اخذ می‌شود و عدم اطلاع‌رسانی کافی در مورد وضعیت آب و هوایی منطقه اشاره کرد.

متاسفانه به دلیل سیاست‌های غلط مسؤولان استانی و محلی در نحوه سرمایه‌گذاری در روستای شیوند و عدم درآمدزایی عده زیادی از اهالی روستا از طریق گردش‌گران بازدیدکننده از شیوند شاهد برخوردهای ناشایستی از سوی اهالی در مواجهه با گردش‌گران هستیم به گونه یی که عده‌ای از اهالی این روستا با چوب و چماق در محل ورودی روستا مستقر شده اجازه ورود به هیچ گردش‌گری را به روستا نمی‌دهند. چنین برخوردهایی ضمن این که زیبنده‌ مردم مهمان‌نواز خوزستان نیست باعث از بین رفتن اعتماد عمومی به روستاییان و خدشه وارد کردن به اعتبار استان خوزستان در حوزه گردش‌گری می‌شود.همان گونه که تمامی هتل‌ها و مسافرخانه‌ها دارای نرخ‌نامه‌ای برای پذیرش مسافر هستند‌ اقامت‌گاه‌های روستایی نیز باید دارای نرخ معین باشند تا ضمن درآمدزا بودن گردش‌گری برای اهالی روستاها از سوءاستفاده‌ برخی نیز جلوگیری شود.

از آنجایی که توسعه صنعت گردشگری به عنوان محور سند چشم انداز در هر استانی لحاظ شده است و ظاهرا تمام فعالان این حوزه در تلاش هستند که توسعه این صنعت را به عنوان دستور نخست در هر استان لحاظ کنند اما ناتوانی در مدیریت اهداف پیش رو دستاورد مناسبی در خوزستان به همراه نداشته است و مردم و گردشگران در خوزستان همچنان به صورت سنتی و نوع برنامه ریزی که از قبل در سفرهای درون کشوری تعیین می کردند به سفر می پردازند.

به واقع معاونت گردشگری خوزستان تا چه حد می تواند ازعملکرد خود در به نتیجه نرساندن بسته های سرمایه گذاری دفاع کند. بسته هایی که سعی در جذب سرمایه گذار برای مناطق نمونه گردشگری، تاسیسات اقامتی، مجتمع های بین راهی، سایت های طبیعت گردی، روستاهای هدف گردشگری، اماکن تاریخی قابل بهره برداری، پایگاه های میراث فرهنگی، بسته های نوار ساحلی و مناطق آزاد دارد. نگاهی به ۳۰ بسته گردشگری خوزستان توجه هر فعال در حوزه گردشگری را به نقایص این بسته جلب می کند. در حالی که استان خوزستان با وسعت فراوان خود از پتانسیل هایی همچون تالاب ها، بیابان ها، تپه ها و شن زارها، جنگل ها، سواحل، دریاچه ها که مجموعه یی از مناطق گردشگری و مناطق تاریخی را در خود شکل داده است متولی گردشگری خوزستان در اقدامی دیگر تاکنون نتوانسته مطالعات طرح جامع گردشگری خوزستان را به سر منزل مقصود برساند. این در حالی است که طرح جامع گردشگری را با هدف استفاده از ظرفیت های گردشگری به عنوان یکی از محورهای توسعه اقتصادی و جذب اعتبارات بناهایی که پیش بینی شده بود را به عنوان یکی از محورهای اصلی در برنامه های دولت نهم مدنظر قرار داده بودند.

معاونت گردشگری خوزستان تا زمانی که فاقد استراتژی مشخص و خلاقیت در اجرای طرح های گردشگری است و نمی تواند در کوتاه مدت برای گردشگری در فصولی که گردشگر امکان حضور در خوزستان دارد برنامه ریزی کند قطع به یقین نمی تواند در اجرایی کردن کامل طرح جامع گردشگری که پیش از این از سوی مدیر کل وقت میراث فرهنگی و گردشگری طرح پیچیده یی عنوان شده بود دستاورد قابل توجهی داشته باشد. کوتاه سخن آنکه ادره کل میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری خوزستان تا کنون موفق نشده در انواع گردشگری از جمله فرهنگی، تاریخی، هنری، روستایی،شهری، آبی، مذهبی، صنعتی، ورزشی، درمانی و... موفقیتی به همراه آورد.

 

مجتبی گهستونی - دبیر و سخنگوی انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان

دسته بندی: