منطقه تاریخی طبیعی شیمبار در کام آتش

مجتبی گهستونی: در طول یک هفته اخیر از هفتم تا چهاردهم مهرماه اختلافات طایفه ای باعث شد که منطقه حفاظت شده شیمبار در شهرستان اندیکا خوزستان که از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است بارها دچار حریق عمدی شود.

آخرین شعله های آتش در روز ۱۴ مهرماه پس از یک هفته در حالی خاموش شد که وجود اختلافات دیگر در بین ساکنان منطقه باعث شد در کوه منار یک هزار هکتار از جنگل های زاگرس دچار حریق شود.

کانون این آتش سوزی عمدی که ریشه در اختلافات طایفه های بختیاری بر سر جلوگیری از تعرض به چراگاهها دارد در طول یک هفته گذشته بارها این منطقه طبیعی – تاریخی را به کام آتش برد، مرکز شیمبار گزارش شده است.

این آتش سوزی که برای نخستین بار در سال جاری به وقوع پیوسته به دو هکتار از جنگل های منطقه حفاظت شده شیمبار که در میان مردم به شط شیمبار معروف است صدمه وارد کرده است.

درختانی که در این آتش سوزی گرفتار شعله های آتش شدند درختان انگور، توت و جاز هستند.آتش سوزی دشت شیمبار درحالی بوقوع پیوست که این منطقه پنجاه هزار هکتاری دارای دو پاسگاه است که در هر شیفت خود فقط ۳ نیرو دارد که همین نیروهای اندک بومی هم تلاش بیشماری برای مهار آتش به خرج دادند ولی خودرو آتش نشانی یک هزار لیتری آنها در همان ساعات نخست کفاف مهار این حجم از آتش را نمی دهد. تنها دو خودرو آتش نشانی موجود در شهرستان اندیکا هم هنگام اعزام به محل سانحه ساعت ها زمان می برد تا در محل حضور یابند. کمبود امکانات خدماتی در شهرستان محروم اندیکا و گستردگی آن باعث شده است تا در زمان وقوع چنین حوادثی نتواند خدمات مورد نیاز را ارایه دهد.

یکی از دلایل وقوع آتش سوزی های سالانه در شیمبار اتراق و تردد عشایر است که علی رغم ممنوعیت تردد و اسکان آنها در محدوده منطقه حفاظت شده اما چون حمایت و پشتیبانی های لازم از اداره محیط زیست صورت نمی گیرد لذا از حضور عشایر برای اسکان، تردد و چراگاه حیوانات در شیمبار ممانعتی به عمل نمی آید.

نبود نیروی انسانی کافی برای گشت زنی دایمی در منطقه ای وسیع که از اهمیت فوق العاده ای در خوزستان برخوردار است یکی از دلایل عمده این تعرض های بی شمار است.

تا پیش از ساخت جاده مسجدسلیمان به چهارمحال بختیاری در نیمه های دهه ۸۰ خورشیدی از منطقه شیمبار، در این منطقه به جز عشایر و بومیان هیچ رفت و آمدی صورت نمی گرفت اما با ایجاد این جاده، سنگ بنای بزرگترین تعرض آغاز شد. بر اساس شاخص های سازمان محیط زیست منطقه حفاظت شده شیمبار توسط شورای عالی حفاظت از محیط زیست به عنوان یکی از نمونه های خاص از مظاهر طبیعت زیبای ایران ثبت شد که متشکل از تالاب زیبای شط شیمبار که ارتفاعات برفگیر تاراز، للر، کینو و منار همانند حلقه ای، این نگین زیبا را احاطه نموده است.

وجود چشمه سارهای متعدد از جمله سرحونی، تنگ سنان، گندیکار، شلا، تنگ چلو، چال منار به همراه جوامع گیاهی منحصر به فرد از جمله موردستانهای طبیعی، انگور، انار و توت وحشی از جمله جلوه های منحصر به فرد این منطقه است. حیات ۲۵ گونه پستاندار و ۷۰ گونه پرنده در این منطقه ی زاگرسی از جمله سنجاب ایرانی، کل و بز، پلنگ، خرس قهوه ای، کبک دری، تیهو، گرگ، روباه، عقاب، دارکوب، توکا، هدهد و... باعث تنوع زیستی مطلوب این منطقه گردیده است.

منطقه حفاظت شده شیمبار ۵۴۱۳۹ هکتار است که محدوده آن بر اساس شورای مصوبه شورای عالی از شمال کوه منار با ۱۸۰۰ متر ارتفاع به سمت کُتُک و در امتداد راه مالرو کُتُک – للر تا قله کوه للر و در جنوب از کوه تخت کاشون تا نرگسی و دره دلی، کوه جلا و سپس به خط القعر رود کارون حد فاصل بین دو دریاچه سد شهید عباسپور ادامه دارد.

منطقه شیمبار در شرق از قله کوه للر تا کوه تاراز با ارتفاع ۳۰۰۰ متر، تا چال گوراب تا ورکوه، سپس به قله سرشط، کوه فچ تا دره پرده بخش و کوه گریز و در ادامه از غرب تا کوه شیوانی، تنگ شیرکش، کوه دلا تا خط الراس کوههای دلا و منار امتداد دارد. منطقه حفاظت شده شیمبار جزء رشته کوههای زاگرس بوده و از چند رشته کوه مهم از جمله کوه کینو با ۳۸۰۰ متر ارتفاع تشکیل شده است. گونه های درختی، گیاهی و درخچه ای آن شامل کیکم، بادام، جاز،انجیر، زالزالک، کلخونگ، انگور، چنار، آلبالو، انار، توت، گون، خاکشیر، پرسیاوشان، ریواس و... است.

منطقه حفاظت شده شیمبار دارای یک تالاب به همین نام است که حدود دو هزار هکتار وسعت دارد و کلیه آبهای سطحی رشته کوههاس کینو، للر، تاراز و منار را در خود جای می دهد. اما اهمیت منطقه حفاظت شده شیمبار تنها به وجود چشمه سارها، درختان، گیاهان و عشایر نیست بلکه وجود آثار تاریخی از دوره های گوناگون تاریخی به اهمیت منطقه افزوده است. پل نگین که قدمت آن را به دوره اشکانی نسبت می دهند علاوه بر اینکه باعث ماندگاری آب تالاب و تنظیم خروجی آب آن می شود باعث جلوگیری از بروز سیلاب و آبگرفتگی اراضی می شود. وجود چندین آسیاب تنوره ای، گور دخمه و نقش برجسته تنگ بتا با قدمت اشکانی از جمله ویژه گی های منحصر به فرد منطقه است.

شهر: 
دسته بندی: 

افزودن یک دیدگاه تازه