پیکر تاریخی خوزستان در سال ۸۶ زخم خورد

خوزستان بهشت باستان‌شناسی ایران در سال 86 پر ازقصه های دردناک از تخریب و تهدید محوطه های مهم و تاریخی کشور چون چغازنبیل و ارجان بود.

کشف گنجینه رامهرمز مهمترین اتفاق در حوزه باستان شناسی استان خوزستان بود.استانی که بسیاری از باستان شناسان آن را بهشت باستان‌شناسی ایران می دانند و قید بسیاری به این دلیل است که برخی کرمان بویژه جیرفت را بهشت باستان‌شناسان می دانند.

البته خیلی زود دفتر این کشف بسته شد و شاید کمتر کسی یادش باشد که عملیات خاکبرداری شرکت آب و فاضلاب خوزستان در یک محوطه2500 ساله در رامهرمز در اردیبهشت سال 86 ، به کشف 600 قطعه و شی طلا، سفال، فلز، سنگ مرمر و بسیار آثار دیگر منجر شد. وجود پنج حلقه موسوم به قدرت در این گنیجنه از جمله نادرترین اتفاقات در دنیای باستان‌شناسی تا به امروز بود.

مطالعات "آرمان شیشه گر باستان‌‌شناس"، قدمت این اشیا را به 2600 تا 2700 سال پیش نسبت می داد. اما وجود چنین گنجینه‌ای هم باعث نشد تا ساخت و سازها در این منطقه کنار گذاشته شود و پس از بیرون کشاندن این گنجینه، لوله کشی‌ها توسط شرکت آب و فاضلاب انجام شد و پرونده این گنجینه برای همیشه بسته شد.

جدال در چغازنبیل
تخریب ها و تهدید ها در محوطه های باستانی و تاریخی خوزستان به دلیل وجود نفت و زمین های مرغوب کشاورزی هر در حال افزایش است اما استخراج نفت در نزدیکی چغازنبیل که حتی پس ازصدور مجوز از سوی سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری برای مدتی متوقف و دوباره مجوز آن صادر شد از جمله اتفاقات مهم حوزه میراث فرهنگی بود.

چغازنبیل بزرگترین زیگورات ایلامی جهان است که در فهرست جهانی آثار یونسکو به ثبت رسیده و در ذهن افکار عمومی جایگاه ویژه‌ای دارد . با وجود این همه سازمان میراث فرهنگی پس از مدتی از متوقف شدن عملیات توسط شرکت نفت، مجوز اکتشاف و استخراج در این منطقه را به وزارت نفت داد و حتی زمانی که بر اثر تخریب و تهدید آثار این عملیات مجدد متوقف شد سکوت سازمان میراث فرهنگی درباره آنچه در منطقه چغازنبیل اتفاق بود شکسته نشد.

آتش نفت دامان ارجان را هم گرفت
کمکش های نفت و میراث فرهنگی به همین جا ختم نشد و استخراج نفت در دشت ارجان یکی دیگر از دغدغه دوستداران میراث فرهنگی است که به تازگی به دلیل تخریب قنات‌های دوره ساسانی در حریم و عرصه ارجان متوقف شده است. اما به نظر می رسد نفت برای دومین درمصاف با میراث فرهنگی برنده بازی خواهد بود.

گاو آهن ها همچنان جندی شاپور و ایوان کرخه را می کاوند
وضعیت جندی شاپور و ایوان کرخه هم مثل سال های گذشته است؛ کشت و زرع ها ادامه دارد و هیچ برنامه پژوهشی که بتواند آینده روشنی را درباره این دو شهر بزرگ ساسانی پیش رو بگذارد ، وجود ندارد.

یادگاری نویسی روی یادگارهای سه هزارساله
از جمله اتفاقات مهم دیگر در سال 86 در خوزستان رنگ پاشی روی بزرگترین سنگ نوشته ایلامی نو اشکفت سلمان بود که باعث شد پس از مدتها سکوت خبری، توجه افکار عمومی به یک باره به وضعیت اسف‌بار نگارکندهای سه هزارساله این منطقه جلب شود. هر چند تاکنون در نتیجه کار تاثیری چندانی نداشته و تا به امروز اقدامی برای پاکسازی رنگ های پاشیده شده و ترمیم وضعیت نگارکندها انجام نگرفته است.

مطالعاتی اندک در دشتی بزرگ!
مطالعات باستان‌شناسی پشت سد کارون 2 پس از تقاضای بسیار دوستداران میراث فرهنگی در اوج گرمای تابستان توسط یک تیم از کارشناسان انجام شد اما تا به امروز نتایج آن اعلام نشده است با این حال انجمن دوستداران میراث فرهنگی که شاهد انجام این فعالیت ها بود به هیچ وجه آنچه را انجام گرفت در حد و شان دشت سوسن که یکی ازدشت مهم تاریخی کشور است ندانسته و خواستار انجام مطالعاتی دقیق توسط گروه های متعدد شده است.

اخبار در پشت سد گتوند خفه شد!
با توجه به سکوت خبری که مطالعات نجات بخشی پشت سد ها را فراگرفته است ،از آنچه در پشت سد گتوند اتفاق افتاده سخنی به میان نیامد .همچنین چندی پیش از این یکی از استادان دانشگاه آزاد شوش مطالعاتی را پشت این سد انجام داد که به شناسایی 15 گوردخمه اشکانی پشت این سد منجر شد اما پژوهشکده سازمان میراث فرهنگی نتایج این مطالعات را نپذیرفت و آن را غیرقانونی و بدون اطلاع این پژوهشکده خواند.

سد جره در بی خبری غرق شد!
پرونده سد 1700 ساله هم بسته شده بدون اینکه وضعیت آن یک پله جلوتر از گذشته باشد. پژوهشکده باستان‌شناسی تیمی را برای مطالعه پشت سد جدید و وضعیت سد تاریخی جره به رامهرمز اعزام کرد اما از آنچه پشت این سد اتفاق افتاده بود خبری عنوان نشد و تنها عنوان شد نجات بخشی این سد ممکن نیست.

تیتر بزرگ!
وضعیت شهر ساسانی هرمز اردشیر که نزدیک به یک سال است دغدغه افکار عمومی و رسانه ها بویژه رسانه های محلی خوزستان شده از جمله مسائلی است که با توجه به تمامی اتفاق ها، نمی توان آینده امیدوار کننده‌ای را برای نجات آن به تصویر کشید.

پس ازتلاش های بسیار افکارعمومی و رسانه ها ،به تازگی پژوهشکده باستان‌شناسی سازمان میراث فرهنگی، صنایع‌دستی وگردشگری با این احتمال که آنچه به نام شهر هرمز اردشیر در سال 1310 توسط عزت ‌الله نگهبان پدر باستان‌شناسی ایران در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده تنها یک محوطه اسلامی است و قدمتی بیش ازآن نداشته، تصمیم گرفته تیمی را برای نجات بخشی و مطالعه این محوطه به اهواز اعزام کند اما سازمان قطار شهری حاضر به پرداخت هزینه این مطالعات نیست.


زهراکشوری - خبرگزاری میراث فرهنگی

دسته بندی: