بهبهان

تپه خندق بهبهان چندی پیش شبانه و به‌طور کاملا ناگهانی توسط عوامل ناشناس تخریب شد. با اینکه هدف از این تخریب هنوز مشخص نیست و شکایت میراث‌فرهنگی و پیگیری‌های مراجع قضایی راه به جایی نبرده اما برخی از اهالی شاهد تخریب عوامل ناشناس و ورود لودر به ساختمانی بوده‌اند، اما حاضر نیستند دراین‌باره شهادت بدهند. تپه خندق یکی از مهمترین تپه‌های استان خوزستان به‌شمار می‌رود که در محدوده روستای دودانگه بهبهان قرار دارد. این محوطه تاریخی که در سال 79 به ثبت رسیده چند شب پیش به طور ناگهانی مورد تعرض عده‌ای ناشناس قرار گرفت.

مجتبی گهستونی: در پی تعرض های پی در پی در محوطه شهر باستانی ارگان (ارجان) در بهبهان استان خوزستان با برخورداری از دهها تپه تاریخی، مدیرکل میراث فرهنگی با به کارگیری مدیری جوان و با انگیزه از وی خواست تا از کلیه تعرضات پیش روی این محوطه باستانی جلوگیری و اقدامات کافی قضایی را بر علیه تعرض کنندگان به یکی از محوطه های مهم تاریخی خوزستان انجام دهد.  

ایسکانیوز: بقعه بشیر نذیر در بهبهان که قدمتش به دوره صفویه می‌رسد و قبرستان 2 هزار ساله در محوطه آن خطر تخریب را بارها رد کرده‌اند و این روزها به گفته مسئولان و دوستداران میراث فرهنگی استان خوزستان بیش از هر زمان نیاز به مرمت و تعیین حریم دارد. چندی پیش شایعه تخریب این بقعه مردم شهر بهبهان و فعالان حوزه میراث فرهنگی استان خوزستان را نگران کرد. این تک بنا که دور تا دور آن زمین باز است و به نظر می‌رسد که قبرستان قدیمی بوده بسیار مورد احترام مردم بهبهان است.

مجتبی گهستونی: بهبهان در شرق استان خوزستان در زمینه برخورداری از غذاهای محلي از تنوع برخوردار است. اين شهرستان به دليل شرايط خاص آب و هوايي و وجود رودهاي مارون و خيرآباد و داشتن خاك قابل كشت، شرایط مساعدي را براي گسترش بخش كشاورزي دارا است. در بهبهان شرایط به گونه ای است که انواع محصولات كشاورزي غذايي و محصولات كشاورزي صنعتي به عمل مي آيد. دام‌پروري در اين منطقه رواج دارد. بهبهان شهری است مهم، ‌دشتي و كوهستاني و پر از درختان نخل، انجير و زيتون که ‌نعمت هاي آن فراوان است.

زخم‌های محوطه باستانی ارجان، هنوز از استخراج و اکتشافات شرکت نفت و درختکاری شرکت سیمان ترمیم نیافته که هجوم یکباره کشاورزان برای کاشت صیفی‌جات، زخم کهنه این محوطه باستانی را دوباره زنده کرد. این درحالی است که یافته‌های باستان‌شناسی قدمت این محوطه را ۶ هزار سال تخمین زده است. با این حال، گفته می‌شود هنوز برنامه جدی برای مقابله با تعرض‌های بی‌امان در ارجان وجود ندارد.

بهبهان از جمله شهرهای مهم باستانی خوزستان است که در جنوب شرق این استان جای دارد، مردم آن لر و بهبهانی و به گویش بهبهانی سخن می‌گویند. در سالهای پیش رو میراث فرهنگی این شهرستان شرایط چندان خوبی نداشته است. بهبهان با اینکه دارای پایگاه باستان شناسی و پ‍ژوهشی ارجان است و از محوطه ها و یناهای مهمی مثل ارجان، حمام و پل بکان، پل مح خان، قلعه مدرسه و.... برخوردار است اما نبود مدیران قوی و کارآمد و نداشتن کارشناسان فعال و زبده شرایط این محوطه ها و بنا ها را به تنگ آورده است.

در سالهای گذشته به دلیل اینکه صادق محمدی مدیر کل وقت میراث فرهنگی خوزستان، غلام شجاعی معاون وقت گردشگری این اداره کل و احمدرضا فرخ احمدی معاون پیشین میراث‌فرهنگی خوزستان بهبهانی بودند سعی کردند توجه کافی به بهبهان داشته باشند اما اتفاقات خیلی مهمی نیفتاد.

عرصه بنای تاریخی قلعه مدرسه بهبهان درحالی با ساخت و ساز از بین رفت که برخی از کارشناسان با مراجعه به اداره میراث‌فرهنگی بهبهان با این پاسخ مواجه شدند «کارشناسی که باید گزارش‌های مربوط به ساخت و ساز و تخطی از عرصه را می‌داد در مرخصی زایمان به سر می‌برد».

فاطمه مرادزاده: در حالی که حفاری های صورت گرفته توسط شرکت نفت در محوطه و حریم باستانی ۱۰ هزار ساله ارجان در شهرستان بهبهان در سال ۱۳۸۶ موجب تخریب بخشی از این منطقه تاریخی شد و کاوش های علمی و باستانی منطقه را به حالت نیمه تعلیق در آورد، اما اکنون اداره کل میراث فرهنگی استان خوزستان از توافق این اداره با شرکت های نفتی برای بازسازی و مرمت خبر می دهد .

محوطه غنی و باستانی ارجان که گنجینه مکشوفه آن شهرت جهانی دارد، با وسعت حدود ۵۰۰ هکتار در کنار رودخانه مارون در ۱۲ کیلومتری شمال شرقی بهبهان واقع شده و مربوط به دوران ایلامی تا اسلامی است اگرچه به دلیل وجود رودخانه پرآب مارون، دشت های حاصلخیز بهبهان، شکارگاه ها و وجود جاده شاهی که به سمت شیراز می رفته، در تمام دوره های تاریخی رونق داشته است.

نام اصلی محوطه تاریخی ارجان در شهرستان بهبهان، ارگان به معنی جایگاه و مکان بزرگان و خوبان است. مانند آریاگان، شادگان و سمنگان. اما «ار» نیز مخفف همان آریاست که در طول زمان به ارجان تغییر نام یافته است.

محوطه ایلامی ارجان در شهرستان بهبهان که گنجینه مکشوفه آن شهرت جهانی دارد به دلیل ادامه عملیات میادین نفتی روی این محوطه و تعیین حریم نشدن آن همواره در خطر انجام تعرضات دیگر از جمله حفاریهای غیرمجاز است.

در نخستین بررسی‌ها پیرامون شهر قدیم ارجان، قدمت این شهر به دوره ساسانیان (224- 652 میلادی) نسبت داده شده ولی در سال 1316 خورشیدی درنزدیکی این محوطه باستانی، آثار یک آرامگاه متعلق به حدود هزاره دوم قبل از میلاد کشف شد که باب جدیدی در باستانشناسی این محوطه تاریخی گشود.

بهبهان،‌ بهشتی کوچک است با آثار تاریخی و طبیعی فراوان. نرگس‌اش معروف است و بهار،‌ شقایق‌ها آن را رنگین می‌کنند. تاریخ‌اش به زمان کهن می‌رسد که «حلقه قدرت ارجان» آن را به اثبات رساند. با این‌حال هنوز مسافرانی که قصد عزیمت به خوزستان دارند، نام این شهر را کمتر شنیده‌اند و بیشتر به اهواز، آبادان و خرمشهر و یا شوشتر و شوش می‌روند.

خبرگزاری میراث خبر در اینباره می نویسد: در تعطیلات سال نو،‌ خوزستان مقصد اصلی بسیاری از مسافران نوروزی قرار می‌گیرد تا از اوج شادابی طبیعت در این خطه بهره‌مند شوند. اما در این دیار تنها نام برخی از شهرها مانند اهواز در مرکز، آبادان و خرمشهر در جنوب، شوشتر و دزفول در شمال و ایذه در شمال شرق استان به گوش مسافران، آشناست در حالی که در شرق این سرزمین،‌ شهری قرار دارد با آثار و جاذبه‌های تاریخی و طبیعی و مردمی خونگرم چون دیگر مردمان این دیار.

مجتبی گهستونی: بهبهان شهری در کنار ارگان؛ شهر ایلامی پر آب و تنگ حقیقت های ناشناخته ای دارد که در اسفند ماه با آرش نورآقایی و دوستانی دیگر به سراغش رفتیم تا خوب دبده شود. بهبهان این شهر هزاره های گمشده از اعماق تاریخ دل می رباید به واسطه همه دارایی هایش. تاریخ این حوالی است و ما در دیاری دیگر به سراغش می رویم.

بهبهان شهری است که تاریخ آن در سال 1361 خورشیدی دگرگون شد. در این سال بود که بولدوزرهای هنگام خاک برداری در محلی به نام ارجان به دخمه ای برخورد کردند که بعدها معلوم شد آرامگاهی به جای مانده از دوره ایلام است.

کشف آرامگاه مورد نظر و اشیاء بسیار نفیس و گرانبهایی که از داخل آن به دست آمد بزرگترین و مهمترین کشفیات باستان شناسی در زمان خود بسیار مهم بود.

این شهر از جاذبه های تاریخی و گردشگری فراوانی برخوردار است که شما را به دیدار آنها دعوت می کنم.

آرش نورآقایی در وبلاگ خود www.nooraghayee.com گزارشی تصویری به نام "بهبهان شهری که تازه کشف کردم " منتشر کرده است که به نقل از سایت ایشان آن را تقدیم می کنم.

به نظرم بهبهان یک افق تازه است برای فعالیت در عرصه ی گردشگری. سعی می کنم در آینده بیشتر بر رویش متمرکز شوم.

صفحه‌ها

Subscribe to بهبهان