توسعه قبرستان' مقام صاحب' شوشتر بدون رعایت ضوابط میراث‌

چشمه سوزنگر، بندسوزنگر، گوردخمه‌های گلوگاه و توکمری چهار اثر مهم هخامنشی ـ‌اشکانی درحالی در عرصه قبرستان 'مقام صاحب' شوشتر قرارگرفته‌اند که اداره اوقاف شهرستان خبر از توسعه این قبرستان می‌دهد.

خبرگزاری میراث‌فرهنگی ـ گروه میراث‌فرهنگی ـ تولیت قبرستان "مقام صاحب" شوشتر درحالی مدعی شد که اراضی شمالی این قبرستان در عرصه چهار اثر مهم هخامنشی – اشکانی چشمه سوزنگر، بند سوزنگر، گوردخمه‌های گلوگاه و توکمری قرار گرفته و  موقوفه قبرستان مقام صاحب به‌شمار می‌روند که اداره اوقاف شهرستان شوشتر خبر از توسعه قبرستان در همین مکان می‌دهد. به‌گزارشCHN، 4اثر همخامنشی ـ‌اشکانی با توسعه قبرستان مقام صاحب مورد تهدید قرار گرفت. این درحالی است که تاکنون تولیت مقام صاحب شوشتر هیچ گونه سندی دال بر وقف بودن این اراضی ارائه نکرده است. گفته‌می‌شود تاکنون تعرض‌های متعددی از سوی این تولیت انجام شده و بارها اعتراض اداره میراث فرهنگی شهرستان شوشتر و دوستداران میراث فرهنگی خوزستان را به‌دنبال داشته است.

  
محوطه قبرستان مقام صاحب که بدون در نظر گرفتن ضوابط میراث‌فرهنگی در حال توسعه است

«مجتبی گهستونی» فعال میراث‌فرهنگی و دبیر انجمن تاریانا در اینباره به CHN می‌گوید:« بی‌توجهی متولیان میراث‌فرهنگی استان خوزستان و شهرستان شوشتر نسبت به بناهای تاریخی و تعرض به محوطه‌ و بناهایی که پیشینه هخامنشی و اشکانی دارند سبب نگرانی دوستداران میراث فرهنگی شده است این درحالی است که اداره اوقاف و امور خیریه استان  با استفاده از این غفلت و بدون توجه به ضوابط میراث‌فرهنگی به توسعه قبرستان اصلی این شهر پرداخته است».  «راشد پورحمیدی» رئیس اداره اوقاف و امور خیریه شوشتر پیش از این گفته بود که فعالیت‌های مربوط به احداث قبرستان دو طبقه مقام صاحب‌ پایان یافته و تمام مقدمات و هزینه‌های مسائل زیربنایی آن نیز تامین شده.است.

 
بند هخامنشی سوزنگر که در حریم قبرستان صاحب مقام قرار دارد

اما گهستونی معتقد است، سال قبل هم اداره اوقاف شهرستان شوشتر با ورود به عرصه "چشمه سوزنگر" و بنای "توکمری" به خط‌کشی و آماده‌سازی محوطه برای توسعه قبرستان مقام صاحب اقدام کرده بود که با مخالفت‌هایی مواجه شد. درحال‌حاضر اطراف چشمه سوزنگر گوردخمه‌های فراوانی وجود دارد که منعکس کننده‌ی سنت‌های تدفین از گذشته تا‌کنون است. آرامگاه صخره ای توکمری در غرب چشمه سوزنگر، قدمگاه ضلع شمالی، وجود سد و بندهای صخره‌ای باعث شده تا مردم اعتقاد ویژه‌ای به این منطقه داشته باشند.


وضعیت نابسامان چشمه سوزنگر؛ انبوه زباله‌ها در این محوطه تاریخی لطمات جدی را به این منطقه وارد کرده است.

همچنین در مستندات آورده شده، ایجاد بنا در غار و تاسیسات دستکندی، وجود پله‌های سنگی برای دسترسی به محرابه، قرار گرفتن در کنار چشمه و وجود کانال‌های آب درون غار، استفاده از سکو در معماری بنا، وجود حفره‌های متعدد طاقچه مانند روی محرابه و بر دیواره دو طرف غار که احتمالاً برای قرار دادن مجسمه تعبیه شده‌اند از جمله دلایل پرستشگاه بودن چشمه سوزنگر مطرح می‌شود.  اما اثر دیگری که با ساخت قبرستان جدید مورد تعرض قرار می گیرد بنای صخره ای توکمری است. توکمری نمونه‌ای دیگر از معماری صخره ای‌ محسوب می‌شود که به صورت اتاقی مستقل از کوه بنا شده است. در ضلع جنوبی اتاق، گودالی چهار گوش دیده می شود که احتمالاً محل قبری بوده است که بنا به گفته برخی از مورخین همچون قاضی نورالله شوشتری، قبر مادر عارف بزرگ سهل بن عبدالله بوده است. بر سطوح دیوارهای داخلی اتاق نقوش نمادینی به شکل درخت کاج حک شده است.

 

 

این درحالی است که نبود امنیت در منطقه به لحاظ وجود زباله‌های متعدد و ساخت و سازهای غیر مجاز حاشیه نشینان و دفن مدام اموات باعث شده تا این محوطه غنی تاریخی رو به نابودی قرار گیرد. به گونه‌ای که پیش بینی می‌شود تا سال آینده اثری از این بناها و محوطه‌ها باقی نماند.  "چشمه سوزنگر" با شماره 4331 و بنای "توکمری" با شماره 4332 در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده‌اند.

شهر: 
دسته بندی: 

افزودن یک دیدگاه تازه