جندی شاپور، نخستین شهر دانشگاهی و پزشکی ایران در هجوم ناباورانه کشاورزان

اهواز - ایرنا - دوستداران حوزه میراث فرهنگی معتقدند جندی شاپورنخستین شهر دانشگاهی و پزشکی ایران مورد هجوم ناباورانه کشاورزان قرار گرفته است.

به گزارش ایرنا این افراد می گویند که واگذاری اراضی باستانی در شهر جندی شاپور از سال 58 توسط هیات هفت نفره واگذاری زمین در قالب گروه مشاع صورت گرفت و تا امروز شاهد تخریب های متعددی در این محوطه باستانی یک هزار هکتاری بوده ایم. به گفته آنان تاکنون اصرار دوستداران میراث فرهنگی خوزستان و همچنین پیگیری های سازمان میراث فرهنگی صنایع دستی گردشگری برای خروج کشاورزان از این شهر دانشگاهی و پزشکی به نتیجه ای نرسیده است.

سخنگو و دبیر انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان می گوید: کشاورزان منطقه علاوه بر کشاورزی روی یک هزار هکتار محوطه باستانی، در حریم این محوطه نیز اراضی موجود را به زیر کشت انواع محصولات کشاورزی برده اند، علاوه بر اینکه تاکنون شاهد احداث چند حلقه چاه، ساخت کانال بتونی آب روی این محوطه تاریخی بوده ایم. مجتبی گهستونی افزود: روی محوطه یک هزار هکتاری جندی شاپور در دزفول که به شماره 46 در 24 شهریور سال 1310 در ردیف آثار ملی به ثبت رسید سه روستای شاه آباد، قلعه سردار، شلگهی وجود دارد.

وی یادآوری کرد: اگر چه در سال 58 برای 500 هکتار از محوطه جندی شاپور تعیین عرصه و حریم صورت گرفته اما با توجه به گستره یک هزار هکتاری شهر نیاز است که در نقشه و ضوابط تعیین عرصه و حریم تجدید نظر صورت گیرد؛ چرا که در تعیین عرصه و حریم قدیمی چند سازه آبی، چند تپه تاریخی، یک قبرستان ساسانی و دیگر موارد دیده نشده است. دبیر انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان گفت: بیش از پنج سال است که به دلیل حجم گسترده مشکلات محوطه بزرگ جندی شاپور دزفول، پایگاه پژوهشی برای آن محوطه ثبت شده تاسیس اما تاکنون در حد نام باقی مانده و مسوول این پایگاه که حدود شش ماه است با حفظ سمت به عنوان رییس اداره میراث فرهنگی دزفول معرفی شده بدون داشتن جا و مکان، پایگاه را اداره می کرد.

وی افزود: در زمان حاضر تمام امور مربوط به پایگاه پژوهشی جندی شاپور در اداره میراث فرهنگی دزفول انجام می شود اما برای پایگاه ساختمانی در کنار بقعه یعقوب لیث صفاری آماده سازی شده تا با حضور کاوشگران ایرانی و خارجی که از مهرماه فعالیت خود را روی محوطه مورد نظر انجام می دهند به عنوان مکانی برای اسکان موقت مورد استفاده قرار گیرد. گهستونی پیشنهاد داد: اگر می خواهیم که محوطه جندی شاپور بیش از پیش آسیب نبیند و پرونده ثبت جهانی این شهر دانشگاهی و پزشکی باز شود راه برون رفت از مشکلاتی که در محوطه یک هزار هکتاری جندی شاپور وجود دارد خروج کشاورزان است.

وی افزود: بنابراین باید هیاتی تشکیل شود و وضعیت کشاورزان را معین کند؛ چرا که با ممنوعیت هرگونه کشاورزی مشکلات موجود که بازخورد حضور کشاورزان است بر طرف می شود. گهستونی ادامه داد: پس از گذشت سال ها و پوست کنی سطح اراضی در نتیجه کشاورزی اگر چنین روندی ادامه یابد و اقدام حمایتی مؤثری صورت نگیرد بازمانده تپه های باستانی موجود نابود خواهند شد.

وی گفت: در گزارش هایی که سالها پیش از سوابق موجود درباره جندی شاپورمطالعه کردم بارها یادآور شده که با توجه به نبود شناخت ارگانی که مجوز کشت داده و قادر به تشخیص کامل تپه های باستانی نبوده، در سال 56 در این محوطه 16 تپه باستانی وجود داشته که با توجه به گستره فعالیت کشاورزی این تپه ها در دهه 70 خورشیدی به هشت تپه کاهش پیدا کرده است، این در حالیست که گزارش یگان پاسداران میراث فرهنگی خوزستان در سال های اولیه دهه 80 تعداد تپه های باستانی را روی عرصه جندی شاپور را 50 تپه باستانی عنوان می کند. وی گفت: تعرض به جندی شاپور برابر ماده 558 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات)، که هر گونه تخریب آثار تاریخی - فرهنگی جرم و قابل پیگرد قانونی اس، بنابراین شخم زدن اراضی محوطه ی باستانی جندی شاپور و تسطیح تپه های باستانی که موجب تخریب این محوطه ی باستانی شده جرم و قابل پیگرد قانونی است.

مسوول پایگاه جندی شاپور و رییس اداره میراث فرهنگی دزفول درباره اقدام های حفاظتی در محوطه جندی شاپور گفت: با توجه به حساسیت های موجود و نظر به اهمیت محوطه از زمانی که مسوولیت پایگاه جندی شاپور را بر عهده گرفتم با برنامه ریزی های انجام شده و گفت وگو با معتمدین محلی اتفاق خاصی در زمینه تسطیح محوطه نداشتیم علاوه بر اینکه روزانه دوبار پایش محوطه صورت می گیرد، حتی کشاورزان اتفاقاتی مثل شخم عمیق و حفر جوی آب را استعلام می کنند. یعقوب ذلقی افزود: در روستا ساخت و ساز و تعمیرات صورت می گیرد اما در خارج از روستا و روی دیگر عرصه باستانی تمام ضوابط رعایت تعیین عرصه و حریم رعایت می شود.

وی با اشاره به اینکه باستان شناسان و کارشناسان میراث فرهنگی کشور توان انجام کاوش و پژوهش در محوطه باستانی جندی شاپور را دارند اظهار کرد: تاکنون کاوش های باستان شناسی در این محوطه باستانی صورت نگرفته و تنها در سال 1962 میلادی دو باستان شناس آمریکایی گمانه زنی هایی در این منطقه داشته و اهمیت این محوطه باستانی را بیان کرده اند. همچنین قرار است در بهمن امسال همایش بین المللی جندی شاپور برگزار شود و برنامه ریزی برای انجام ژئوفیزیک محوطه باستانی که به تشریح ساختارهای زیرزمینی می پردازد در دستور کار قرار گیرد.

شهر باستانی جندی شاپو که به دستور شاپور اول ساسانی حدود یک هزار و 800سال پیش در این شهر تاسیس شد در 12 کیلومتری شهر دزفول در مسیر شهرهای دزفول - شوشتر و گتوند واقع است و در عصر خود معتبرترین مرکز علمی جهان بود که رشته هایی چون پزشکی و نجوم در آن تدریس می شد.

شهر: 
دسته بندی: 

افزودن یک دیدگاه تازه