در حمایت از حافظان همیشه هشیار میراث فرهنگی خوزستان

دکتر عباس امام در گفت‌وگو با خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) ـ منطقه خوزستان ـ اظهار داشت: طبیعی است این اقدام مایه خوشحالی هر خوزستانی و افتخار هر ایرانی است به ویژه آن که اکنون خوزستان تنها استانی است در این کشور که تاکنون سه اثر آن به درجه عالی "ثبت جهانی" رسیده‌اند؛ بعد از چغازنبیل شوش و سازه‌های آبی ـ تاریخی شوشتر.

عضو هیات علمی دانشگاه شهید چمران اهواز تاکید کرد: واقعیت این است که اگر عمیق‌تر به قضیه نگاه کنیم در عین خوش‌بینی نسبی به سرانجام این ابتکار جهانی به لحاظ آینده شهر باستانی شوش آن گاه خواهیم دید که همین نکته باید هشداری برای همه ما خوزستانی‌ها و دوستداران میراث فرهنگی ـ تمدنی این استان باشد. چرا؟ علت آن است که از نظر مقررات اساس‌نامه‌ای و آیین‌نامه‌های یونسکو زمانی این عنوان به مکانی اختصاص داده می‌شود که آن "مکان منحصر بفرد" به هر دلیلی نیازمند توانمندسازی به یاری و همکاری جهانیان می‌شود تا برای پیشگیری از ویرانی آن برنامه‌ریزی سامان‌مند کرده و برای احیا و رونق بخشیدن به وضعیت آن سازه طرح‌های نوینی به اجرا درآید.

امام افزود: اتفاقا در این راستا بازخوانی خاطرات و مصاحبه‌های روانشاد پروفسور شهریار عدل در سال‌های پس از انقلاب و جنگ تحمیلی و انگیزه‌های وی در تلاش برای پیگیری ثبت جهانی پرونده‌های تخت جمشید و شوش از این دیدگاه شایسته یادآوری است. طبیعی است از این جهت باید از این اقدام یونسکو و سازمان میراث فرهنگی کشور بی‌نهایت قدردانی کرد و به روان آن باستان‌شناس وطن‌پرست درود فرستاد.

مترجم کتاب ""سفرنامه پژوهشی سرهنگ ویلیام کنت لافتوس نخستین کاوشگر شوش" تصریح کرد: بیایید منصفانه ببینیم ما خود چه بلایی به سر میراث فرهنگی خود آورده و می‌آوریم و در عوض نهادهای بین‌المللی ذیربط چه مسوولانه و دلسوزانه با این امور برخورد می‌کنند و از همگان در سطح جهان می‌خواهند تا دست یاری به سوی کشور ما دراز کنند و از بروز وضعیت ناپسند و زیانبار احتمالی جلوگیری کنند! شاید این گفته مرا بدبینی و منفی‌بافی تلقی کنید اما باور بفرمایید چنین نیست. باید اعتراف کنیم "روند" بی‌توجهی تاسف‌آور ما به "نگاهداشت شایسته" میراث نیاکان خود ما این شرایط را برای ما رقم زده است.

پژوهشگر میراث فرهنگی خوزستان ادامه داد: برای این که قدری با مشکلات استان خوزستان به عنوان یکی از غنی‌ترین خاستگاه‌های تمدن بشری آشنا شوید لازم نیست حتما شما را به سال‌ها و دهه‌های دور ببریم تا ببینید ما خوزستانی‌ها و غیرخوزستانی‌های ایرانی چه بلایی بر سر میراث فرهنگی ابا و اجدادی خود آورده و می‌آوریم. روز 24 تیر 1394 وقتی به سایت خبرگزاری ایسنای خوزسjان نگاه می‌کردم آه از نهادم برآمد؛ 2 خبر دردآور از این گونه بی‌توجهی‌های شایسته سرزنش ما. خبر اول با عنوان "شوش جهانی شد، اما دریغ از..." که در آن یکی از اعضای انجمن دوستداران میراث فرهنگی شوش دردمندانه گلایه می‌کند از نبود کوچک‌ترین نگاه دلسوزانه از سوی مسوولان شهرستان شوش. مسوولانی که حتی حاضر نشدند در مراسمی که برای ثبت جهانی شوش برگزار شده بود شرکت کنند. رییس میراث فرهنگی، فرماندار شهر و اعضای شورای شهر و دیگر مسوولان محترم شهر شوش کجای ماجرا بودند؟ و خبر دوم به نقل از دکتر محمد ابراهیم مظهری، مشاور عمرانی دانشگاه شهید چمران اهواز، که دردمندانه می‌گوید: "موریانه‌ها ساختمان تاریخی سه‌گوش اهواز را جویدند" و جالب است بدانیم ساختمان تاریخی"سه‌گوش" نه در بیابان‌های دوردست و سخت‌گذر خوزستان بلکه دقیقا در مرکز شهر اهواز و تقریبا در فاصله 500 متری ستاد استانداری خوزستان قرار دارد!

نویسنده کتاب تحقیقی "اندیمشک و اندیمشکی‌ها" در ادامه یادآوری کرد: همین یکی ـ دو ماه پیش بود که در منطقه چغامیش دزفول (به عنوان یکی از کهن‌ترین مناطق پیدایش تمدن بشری) بولدوزرهایی به جان این محوطه بسیار ارزشمند باستانی افتادند و با رسانه‌ای شدن ماجرا ابتدا مسوولان خونسرد میراث فرهنگی دزفول منکر قضیه شدند و صدا و سیمای خوزستان نیز با پخش یک سویه اظهارات آنان متاسفانه به یاری آن‌ها شتافت اما خوشبختانه با پیگیری تنی چند از فعالان انجمن‌های مردم‌نهاد استانی اصل ماجرا رو شد و باعث برکناری ربیس اداره میراث فرهنگی دزفول گردید.

امام گفت: اجازه دهید باز هم از همین ماه جاری به نقل از یکی دیگر از دوستداران میراث فرهنگی خوزستان به نام رسول عوده‌زاده اشاره کنم که باز در همین ماه در تاریخ 1/4/94 طی مقاله و گزارشی گسترده در سایت "بروال" از "تخریب دنباله‌دار میراث فرهنگی استان خوزستان" مثال‌های فراوانی ذکر کرده است. از جمله تخریب تپه‌های اقماری با چراغ سبز اداره میراث فرهنگی خوزستان، مجوز شهرداری اهواز برای تخریب سرای عجم و برخی دیگر از سازه‌های تاریخی در بافت قدیمی اهواز، بی‌توجهی به گورستان تاریخی لهستانی‌ها در میدان تره‌بار سابق اهواز، سرقت آهن‌آلات پل تاریخی کوت سید صالح در حوالی کوت عبدالله اهواز، بریدن شبانه سروهای کاخ قاجاری حمیدیه و نظایر آن‌ها. عزیزان دیگری از دوستداران میراث فرهنگی استان نیز از "تعرض و حفاری غیرمجاز" در معبد "بردنشانده" مسجدسلیمان، تعرض به تپه باستانی "عسکر مکرم" در شوشتر، تعرض غیرمسوولانه به "تل برمی" در رامهرمز و نظایر آن‌ها گزارش‌هایی تهیه و منتشر می‌کنند.

این استاد دانشگاه که تاکنون سمینارهای علمی متعددی با موضوع حفظ و صیانت از میراث فرهنگی خوزستان برگزار کرده با اشاره به این که دوستداران میراث فرهنگی استان خوزستان روزی نیست که از چنین نمونه‌های درد‌آوری در گوشه گوشه این استان سخن نگویند و گزارش‌هایی منتشر نکنند بیان کرد: برخی دیگر از این نمونه‌ها به این قرار است: تخریب فزآینده بافت‌های فرسوده شهری شهرهای دزفول، شوشتر و بهبهان، ویران سازی منازل سازمانی چشم‌نواز، خوش‌ساخت و گردشگرپسند شرکت نفت در شهرهای مسجدسلیمان، آبادان و ماهشهر، تخریب سازه‌های دوره‌های اسلامی در چندین منطقه ایذه، رامهرمز و اندیمشک و سرقت میراث فرهنگی به دست دزدان حرفه‌ای در این زمینه و حتی اخیرا تجاوز و تخریب دیوار دانشگاه‌های شهید چمران و علوم پزشکی جندی شاپور اهواز از سوی زمین‌خواران پلید به بهانه‌های واهی آن هم در شرایطی که آقای فرهاد افشارنیا، رییس کل دادگستری استان خوزستان، در تاریخ سوم تیر ماه جاری در جریان برپایی "همایش تجلیل از قضات و کارکنان نمونه دادگستری استان" از دستگیری 40 نفر کار چاق‌کن مرتبط با قوه قضاییه استان خبر می‌دهد و بعید نیست تنی چند از همین کار چاق‌کن‌ها با این گونه پرونده‌های میراث فرهنگی استان مرتبط باشند.

وی خاطرنشان کرد: در چنین شرایطی است که بررسی کارنامه تحسین‌برانگیز، نویدبخش و افتخارآفرین دلسوزان حوزه میراث فرهنگی استان که عمدتا به صورت داوطلبانه و در قالب تشکل‌های غیردولتی مانند " انجمن دوستداران میراث فرهنگی" (در شهرهای مختلف خوزستان)، "انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان" و نظایر آنان فعالیت می‌کنند از اهمیت ویژه و دو چندانی برخوردار می‌شود. در واقع، همین افراد و نهادها هستند که چونان "حافظان‌ همیشه هشیار میراث فرهنگی خوزستان " شب و روز نمی‌شناسند و تحرکات ضدفرهنگی غارتگران میراث فرهنگی خوزستان را رصد کرده و افشا می‌کنند آن هم در گمنامی، مواجهه با تهدیدات عوامل قاچاقچی اقلام میراثی، عدم برخورداری از پشتیبانی‌های حقوقی ـ قضایی و گاه حتی مزاحمت‌های سازمان‌های عریض و طویل دولتی و خصوصی و نیز در پاره‌ای موارد عوامل ناپاک در سیستم قضایی استان.

این دوستدار میراث فرهنگی همچنین گفت: بدیهی است هدف این فعالان دفاع از حفظ و حراست از هویت ایرانی ـ اسلامی این مرز و بوم است آن هم در شرایطی که نهادهای رسمی ذیربط در این امر یا از "توان مالی" و یا از "توانایی اجرایی" ضروری برای دگرگون‌سازی این شرایط برخوردار نیستند. امام اظهار کرد: اینجانب به عنوان یکی از علاقه‌مندان "نگاهداشت" و نیز """پاسداشت" میراث فرهنگی استان خوزستان وظیفه خود می‌دانم نام چند تن از این عزیزان دلسوز و دوستدار میراث فرهنگی استان خوزستان را برای ثبت در تاریخ میراث فرهنگی این استان دیرپا و دیرزی در این جا ذکر کنم هرچند به هیچ وجه ادعای کامل بودن این فهرست را ندارم. باشد که روزبه‌روز بر شمار این گونه انسان‌های استان ما افزوده شود و از این پس ما از سویی شاهد کاهش این بلایای غیرطبیعی و انسان ساخته و از سوی دیگر رونق گردشگری در این استان باشیم. چنین باد:

  • مجتبی گهستونی (پیشگام پرتلاش حوزه میراث فرهنگی سرتاسر استان خوزستان)
  • ایوب سلطانی (از اندیکا)
  • هوشنگ عارفیان (از اندیمشک)
  • علی جهانبخش و کوروش هاشمی (هر دو از لالی)
  • دولتی مختاران (از بهبهان)
  • منصور معتمدی (از رامهرمز)
  • امین نوری (از آبادان و خرمشهر)
  • محمد آذرکیش و ابوطالب شهی‌زاده (هر دو از دزفول)
  • علی‌بویری و علی درویشی (هر دو از شوش)
  • عالیه چنگیزی ((در زمینه دفاع از میراث طبیعی کل استان)
  • منصوره رضوی (در زمینه دفاع از میراث معنوی کل استان)
  • سعید محمدپور (از اهواز)
  • قاسم عبیات (دوستدار میراث فرهنگی)
  • یونس شفیعی (از باغملک)
  • غانم سواری (از حمیدیه)
  • جلیل جعفری (دبیر سرویس فرهنگی و هنری ایسنای خوزستان)

عضو هیات علمی دانشگاه شهید چمران اهواز در پایان گفت: یک توضیح پایانی و آن این که ""نگاهداشت" سازه‌های میراث فرهنگی فراوان و گسترده استان خوزستان نیازمند تخصیص بودجه‌های چندین میلیاردی است. بی‌تعارف بگویم با بودجه‌های میلیونی، قطره‌چکانی و دیرهنگام از هیچ فرد و نهادی کاری ساخته نیست. وقت آن رسیده ((اگر نگوییم بسیار هم دیر شده) تا نهادهای حاکمیتی مانند مجلس شورای اسلامی، دولت جمهوری اسلامی و قوه قضاییه با واقع‌بینی و به صورت هماهنگ چاره‌ای برای این ویرانی‌های گسترده و روزافزون میراث فرهنگی کشور و از جمله خوزستان بکنند.

امام همچنین ابراز امیدواری کرد: برنامه‌ای تدوین شود تا از صرف هزینه‌های هنگفت غیرضروری در سطح کشور و خارج کشور کاسته شود و در عوض به پشتیبانی از "نگاهداشت" و "پاسداشت" سازه‌های ایرانی ـ اسلامی این سرزمین همت گمارند. به گزارش ایسنای خوزستان دکتر سید عباس امام در سال ۱۳۳۸ در اندیمشک متولّد شد. وی تحصیلات متوسّطه را سال ۱۳۵۶در همین شهر به پایان رساند و در سال ۱۳۶۴ موفّق به اخذ مدرک کارشناسی زبان انگلیسی از دانشگاه شهید چمران اهواز گردید و در سال ۱۳۷۰ از دانشگاه شیراز در رشته آموزش زبان انگلیسی به اخذ مدرک کارشناسی ارشد نایل شد. وی دکترای خود را در همین رشته از دانشگاه علامه طباطبایی تهران اخذ کرد.

امام هم‌اکنون عضو هیات علمی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید چمران اهواز است و در کنار تدریس، تحقیق، تالیف و ترجمه در رشته تخصصی خود فعالیت‌ها و پژوهش‌های دامنه‌داری در حوزه خوزستان‌شناسی و تاریخ و میراث چند هزار ساله خوزستان انجام داده است که از جمله آنها می‌توان به برپایی سمینارهای متعدد، نگارش و انتشار مقاله و تالیف و ترجمه کتاب اشاره کرد.

دسته بندی: 

افزودن یک دیدگاه تازه