کلکسیونی از انواع ساخت و سازهای ناموزون در چغاتپه گتوند

مجتبی گهستونی: تپه باستانی معروف به چغاتپه در گتوند که در دهه ۱۹۵۰ توسط هیات فرانسوی به سرپرستی هنری رایت بررسی باستان شناسی شد و در دهه ۱۳۷۰ نیز توسط مهدی رهبر مورد گمانه زنی قرار گرفت به کلکسیونی از انواع ساخت و سازهای ناموزون تبدیل شده است.

در جنوب شهر گتوند و در جوار رودخانه کارون تپه ای به نام چغاتپه وجود دارد که در سال ۱۳۷۸به شماره ۲۳۲۲ به ثبت در فهرست آثار ملی رسید.

از مدت ها پیش شهرداری شهرگتوند بدون استعلام از اداره میراث فرهنگی شهرستان شوشتر اقدام به ساخت پارک و تاسیسات دیگر نمود تا اینکه اقدام به حفر یک حلقه چاه چهارمتری و احداث تاسیسات انتقال آب نمود اما اینبار بدون رعایت ضوابط میراث فرهنگی لوله های عظیم انتقال آب خام در عرصه چغاتپه نصب شده تا نسخه تکمیل تخریب ها و تعرض ها به چغاتپه تکمیل شود.

اگرچه در سال های گذشته سازمان میراث فرهنگی بدون انجام هرگونه تعیین حریمی اقدام به نصب ناموفق حصار در اطراف چغاتپه نمود اما نصب این حصار هم مانع از ادامه تخریب ها و تعرض ها نشد و گویی تمام پروژه ها باید در عرصه و حریم این تپه صورت بگیرد.

همچنین به دلیل قرار گیری تپه چغا در ورودی شهر گتوند و نبود هیچ گونه تابلوهای هشدار دهنده از سوی میراث فرهنگی، تاکنون برداشت های بسیاری به صورت غیر مجاز از این تپه صورت گرفته است و حتی نشانه هایی از عبور موتورسیکلت بر روی تپه نمایان است.با این حال هر چندماه با سرکشی به بخش هایی از این تپه متوجه آسیب دیدن به بخش هایی از تپه می شویم.

بررسی مطالعات انجام شده حاکی از آن است که طی سالیان اخیر آرامگاههای موجود در این معبد به کلی از بین رفته است. هم اکنون بر روی این تپه باستانی قطعات فراوانی از آجر پخته ها به رنگ های مختلف به خصوص سرخ رنگ قابل مشاهده است.

احمد اقتداری از پژوهشگران برجسته عرصه میراث فرهنگی در پیش از انقلاب نیز موفق شده در قسمت شمالی و شرقی این تپه دو قطعه آجر نوشته ایلامی را جستجو کند که بر روی یک طرف این آجر نوشته ها با خط میخی ایلامی در چهار سطر موازی مستقیم کتیبه ای وجود دارد که ابعاد این کتیبه ها ۲۷در ۲۷ سانتی متر بوده است.

اکنون این پرسش به میان می آید که عمده آثار مشاهده شده که در جستجوهای باستان شناسان فرانسوی به دست آمده در کجا نگهداری می شود باید گفت بخش عمده ای از اشیاء کشف شده مثل آجر نوشته ها و مجسمه های سفالین به همراه هیات فرانسوی به پاریس منتقل شده است.

درحال حاضر این تپه مورد بی توجهی قرار گرفته است و ظاهرا اصراری هم از سوی مسئولین شهرستان برای حفاظت و نجات بخشی تپه وجود ندارد.

علی رغم مکاتبه ها و اصرار چند باره دوستداران میراث فرهنگی برای بررسی باستان شناسی در این محل اما سازمان میراث فرهنگی کشور نسبت به صدور مجوز کاوش های باستان شناسی بی توجه ای می کند. در نتیجه این بی توجه ای بر روی این تپه آثار حفاری های متعددی قابل مشاهده است. ساخت و سازهای صورت گرفته شده و تسطیح بخش جنوبی و شمالی آن از جمله آسیب های وارده به این تپه است.

حتی اگر آجر نوشته های ایلامی گتوند در ایران قرار داشته باشند اما در هیچ موزه ای به نام گتوند در معرض دید علاقمندان قرار ندارند.

به دلیل حفاری ها و تسطیح های صورت گرفته شده در این تپه و نبود تابلو ثبت اثر در کنار تپه انجمن تاریانا اقدام به نامه نگاری به مسئولین ذیربط استانی و کشوری نموده تا آنها با کاوش های صورت گرفته شده تاریخ کمتر شناخته شده این تپه را هویدا کنند. بی شک اگر این تپه که یکی از معابد دوره ایلامی در زیر آن قرار دارد مورد کاوش قرار گیرد گتوند نیز در ردیف اخبار مهم در حوزه میراث فرهنگی قرار می گیرد و باعث می شود ضمن هویت بخشیدن به تاریخ این منطقه، جذب گردشگر و دوستداران به تاریخ صورت بگیرد و در اشتغالزایی و توسعه شهری نیز تاثیر بگذارد.

گفته می شود در دهه ۱۳۵۰ در بقعه شاه ابوالحسن منطقه جنت مکان یا جلکان گتوند یک شی به مانند زیقورات ۱۶ سانتی متری از سنگ نخودی بسیار ظریف دیده شده که به مانند زیگوراتهای دوره ایلامی بود. حتی گفته می شود که فرد بنایی بین سالهای ۱۳۵۳ تا ۱۳۵۴در ازای تعمیر بقعه، این مجسمه را به عنوان دستمزد دریافت کرده است که تاکنون خبری از آن در دست نیست. بسیاری احتمال می دهند در زیر تپه چغا بنایی به مانند شی یافت شده وجود دارد که‌ در کنار رودخانه کارون ساخته شده است.
گتوند با اینکه طی چند سال اخیر تبدیل به شهرستان شده است و برخوردار از آثار و محوطه های تاریخی و طبیعی فراوان است و هنرمندان بسیاری در حوزه صنایع دستی دارد اما فاقد اداره میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری می باشد.

در شهرستان گتوند به جز چغا تپه و روستاهای تاریخی چغامله، جنت مکان،دش زورک ( دشت بزرگ)، سازه ای سنگی موسوم به گچ سنگی،او بید، بند بهمن، خرف خانه های گلوگرد، قلعه رستم، آسیاب ها، سنگ اژدها، قلعه سهراب، کوه طبال خانه و بقعه هایی نظیر علی ولی، قنبر علی ،بشرحافی، پیر احمد، محمد بن زید، امام ضامن، شازده قاسم، بشران و... وجود دارد و به همین دلیل فعالان میراث فرهنگی خواهان راه اندازی اداره میراث فرهنگی برای این شهرستان هستند.


 

شهر: 
دسته بندی: 

افزودن یک دیدگاه تازه