69 انجمن مردم نهاد به ثبت چوگان به نام آذربایجان اعتراض کردند

انجمن‌های مردم نهاد و دوستداران میراث فرهنگی در نامه‌ای نسبت به ثبت چوگان به نام کشور آذربایجان اعتراض کردند. به گفته‌ها ثبت چوگان به نام آذربایجان دور از انصاف بود و مانع صلح و دوستی میان این دو کشور می‌شود. به دنبال ثبت چوگان به نام آذربایجان، انجمن های مردم نهاد با مقامات عالی سازمان جهانی یونسکو مکاتبه کردند. متن کامل این نامه در ذیل آورده شده است:

خانم ایرینا بوکوا دبیر کل محترم سازمان جهانی یونسکو

فرانچسکو باندارین معاون محترم دبیرکل یونسکو در بخش فرهنگ

خانم سیسیل دویلرئیس محترم بخش میراث فرهنگی ناملموس یونسکو

اعضای محترم کمیته بین‌الدول کشورهای عضو کنوانسیون پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس

امضاءکنندگان این بیانیه به عنوان جمعی از سازمان‌های غیردولتی فعال در "شورای هماهنگی سازمان‌های غیردولتی میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کشور جمهوری اسلامی ایران" که در مناطق و استان‌های مختلف این کشور، و به صورت داوطلبانه در جهت بقا و حفاظت از میراث فرهنگی و محیط زیست این کشور، که جزئی از میراث تاریخی و معنوی جهانی است، فعالیت می‌کنند، با توجه به طرح پرونده مربوط به چوگان به شماره 00905 با عنوان "چوگان، یک بازی سنّتی با اسب در قره باغ"، تسلیم‌شده توسط جمهوری آذربایجان در نشست سوم تا هشتم دسامبر 2013 برای ثبت احتمالی در فهرست "میراث فرهنگی ناملموس نیازمند پاسداری فوری" با توجه به سوابق موجود، و در نظر گرفتن برخی نگرانی‌ها، براساس حقوق در نظر گرفته شده برای ایران در چهارچوب کنواسیون سال 2003، خواهشمندیم در بررسی این پرونده به موضوعات مورد اشاره زیر که تشکل های غیر دولتی جمهوری اسلامی ایران به عنوان نمایندگان وجدان اجتماعی ارائه می‌کنند، توجه کنید.

همانگونه که مستحضر هستید، با توجه به مستندات و دائره المعارف‌های مختلف موجود،خاستگاه و محل زایش چوگان کشور ایران بوده، و این بازی در طول سال‌های گذشته از این کشور به دیگر مناطق جهان اشاعه پیدا کرده است، و مهمتر از آن این‌که، این بازی اکنون نیز بخشی از زندگی، معیشت، و هویت اقوام و ساکنان مناطق مختلف ایران همچون کرد، بختیاری، آذربایجانی، کرمانی و غیره است. از آنجا که بازی چوگان همچنان به صورت فعال در مناسبت‌هایی چون جشن‌های ملی و بومی و حتی آیین‌های خانوادگی همچون عروسی مناطق مختلف کشور ایران به عنوان یک بازی سنتی و آیینی برگزار می‌شود، بنابراین ثبت آن به نام کشور آذربایجان موجب بروز واکنش های منفی از طرف برخی کمیته های محلی و متخصصین و سازمان های غیر دولتی شده است. همین امر حساسیت و اختلاف بین دو ملت ایران و آذربایجان را سبب خواهد شد، و باعث می‌شود تا کنوانسیون پاسداری از میراث فرهنگی ناملموس از روح خود فاصله بگیرد.  

از سوی دیگر،درانتظارماندن کشور ایران برای الحاق به این پرونده در سال دیگر، و یا تلاش این کشور برای ارائه‌ یک پرونده کشوری مجزا در سال‌های بعد، صدمات جدی و بسیاری به روابط این دو ملت همسایه و دوست وارد می‌کند.  

با توجه به اینکه هدف کنوانسیون حفاظت از میراث فرهنگی ناملموس ایجاد صلح و گفتگو در میان گروه‌ها، اقوام و کشورها است، و رویکرد جدید یونسکو مبنی بر نامگذاری دوره 2013-2022 با عنوان دهه تقارب فرهنگ‌ها نیز نشان دهنده این موضوع است، و این‌که یکی از راه‌های دست‌یابی به این تقارب تشویق ملت‌ها برای ثبت آثار فرهنگی به‌ شکل مشترک و در قالب پرونده‌های چند ملیّتی است، ثبت پرونده‌هایی از آن دست که کشور آذربایجان برای سال 2013 ارائه کرده، که عنصری مشترک در آن‌ها، تنها به‌نام یک کشور معرّفی می‌شود، می‌تواند موجب فاصله گرفتن از اهداف کنوانسیون شود؛ و این درحالی است که تشویق ملت‌ها به ثبت آثار چند ملیتی منجر به احترام آنان به میراث فرهنگی ناملموس بشری می‌شود.

از این رو پیشنهاد می‌شود، بخش میراث فرهنگی ناملموس یونسکو، و ارگان‌های ارزیاب همکار آن، در چنین مواردی به گذشته تاریخی مشترک کشورها توجّه کنند. در بحث چوگان، چنانچه این پیشینه‌ به‌ درستی مورد بررسی قرار گیرد، مشخّص می‌شود که ثبت چوگان تنها به‌ نام کشور آذربایجان از انصاف به‌ دور بوده ، و عملی است که واقعیت عنصری عمده در جمع مواریث ناملموس بشری را نادیده می‌شود.

کشور ایران نیز همواره تلاش کرده است تا بر اساس کنواسیون 2003 خط مشی توجّه به مواریث مشترک را دنبال کند، و همواره در پی راهی به منظور ترویج صلح، همبستگی و روابط دوستانه با کشورهای همسایه و هم ‌فرهنگ با خود باشد: تجربه ثبت میراث فرهنگی ناملموس نوروز نمونه‌ای موفق از این نوع تلاش از سوی جمهوری اسلامی ایران است.

اما در ادامه لازم است به مواردی در نقد پرونده ارائه شده از سوی جمهوری آذربایجان اشاره شود:  

همانگونه که در نریشن (گفتار متن) فیلم ارائه شده توسط جمهوری آذربایجان بیان می‌شود، این بازی در شهرهای ارومیه و تبریز در کشور ایران نیز برگزار می‌شود،و این خود دلیلی بر وجود این بازی در ایران است. البته فیلم مذکور در بیان این موضوع از نام جعلی آذربایجان جنوبی برای این مناطق در نریشن (گفتار متن) آذری خود استفاده کرده است؛ و این نامگذاری نادرست پرونده و قابلیت استناد آن را با چالشی عمده مواجه ساخته است: سندی که مقرّر است به‌طور رسمی در سازمان بین‌المللی یونسکو به تصویب برسد، بایستی از هرگونه عبارتی که خدشه‌ای را به تمامیت ارضی کشوری دیگر وارد می‌سازد، تهی باشد. متاسفانه این بخش از نریشن (گفتار متن) آذری در زیرنویس انگلیسی فیلم نیامده، و این امر باعث شده که ارزیابان ارگان فرعی یونسکو متوجّه استفاده از این نام مجعول نشوند.

از سوی دیگر در متن پرونده به نام 16 استان مختلف جمهوری آذربایجان به عنوان مناطقی که اکنون بازی چوگان در آنها انجام می شود اشاره شده است، که این موضوع دلیلی بر وجود و زنده بودن بازی چوگان در آن کشور  است؛ لذا درخواست ثبت این پرونده در فهرست میراث فرهنگی ناملموس نیازمند پاسداری فوری (در خطر) با شواهد موجود مغایرت دارد.

امضا کنندگان این بیانیه بر این باورند که ثبت بازی چوگان به ‌نام کشور آذربایجان، به‌هیچ‌وجه، نمی‌تواند واقعیت این میراث گران‌سنگ بشری را به‌نمایش بگذارد. چوگان میراث فرهنگی ناملموس شماری از کشورهای جهان، و از جمله، کشور جمهوری اسلامی ایران است، و چنان‌چه ثبت آن به‌طور مشترک و توسّط تمامی این کشورها صورت پذیرد، آن‌گاه جهانیان درخواهند یافت که این عنصر به‌هیچ‌وجه در معرض خطر نابودی نیست، بلکه عنصری زنده و پویا و دارای تنوّعات قومی و فرهنگی بسیار است. از سوی دیگر، آن‌چه آذربایجان قصد ثبت آن را دارد، صرفاً، بخشی بسیار کوچک از چیزی است که ملل بخش وسیعی از جهان «چوگان» می‌خوانند. ما بر این باوریم که چوگان هنگامی به‌شایستگی به ثبت جهانی می‌رسد که تمامی کشورهای دارنده‌ آن مشترکاً به ثبت آن اقدام کنید.  

در پایان توجه شما را به همزمانی ارائه این پرونده اختلاف برانگیز با میزبانی جمهوری آذربایجان در این اجلاس جلب کرده، و خواهشمندیم تا ضمن توجه به مستندات ارائه شده بازنگری لازم در خصوص این پرونده را مورد توجه قرار دهید.

با تقدیم احترام

1) انجمن آفتاب سرخ ( استان خوزستان )
2) انجمن آیاپیر ( استان خوزستان و تهران )
3 ) انجمن اسفند گان روز مهر ورزی ( استان تهران )
4) انجمن ایران‌شناسی کهن‌دژ ( استان همدان )
5) انجمن ایلام‌شناسی ایران ( استان تهران )
6) انجمن بوم آب و آفتاب خوزستان(خوزستان)
7) انجمن پرورش اسب ( استان همدان )
8) انجمن پویشگران سفر پاک ( استان همدان )
9) انجمن پیشگامان خورشید استهبان ( استان فارس )
10) انجمن پاسداشت مفاخر ایران
11) انجمن توسعه و ترویج فرهنگ موزه داری ( استان اصفهان )
12) انجمن جوانان سپید پارس ( استان مازندران )
13) انجمن چارسوق کویر اردکان ( استان یزد )
14) انجمن حمایت از اسب اصیل ایران
15) انجمن دوستان زمین ( استان همدان )
16) انجمن دوستداران میراث فرهنگی افراز ( استان تهران )
17) انجمن دوستداران میراث فرهنگی آبادان(خوزستان)
18) انجمن دوستداران میراث فرهنگی بهبهان(خوزستان)
19) انجمن دوستداران میراث فرهنگی باستان پژوهان باغملک(خوزستان)
20) انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا (خوزستان)
21) انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریشا ایذه(خوزستان)
22) انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاشار رامهرمز(خوزستان)
23) انجمن دوسستداران میراث فرهنگی دزفول(خوزستان)
24) انجمن دوستداران میراث فرهنگی شوش (خوزستان)
25) انجمن دوستداران میراث فرهنگى قورتان ( استان اصفهان )
26) انجمن دوستداران میراث فرهنگى گز برخوار ( استان اصفهان )
27) انجمن دوستداران میراث فرهنگی گیلان ( استان گیلان )
28) انجمن دوستداران میراث فرهنگى ورزنه ( استان اصفهان )
29) انجمن دوستداران میراث هوتو ( استان مازندران )
30) انجمن دوست داران دالاهو ( استان کرمانشاه )
31) انجمن دوستداران آثار تاریخی و مفاخر نوش آباد ( استان اصفهان )
32) انجمن دوستداران حافظ  ( استان فارس )
33) انجمن دوست داران حافظ ( استان خراسان )
34) انجمن دوستداران شوشتر(خوزستان)
35) انجمن دوستداران یادمان‌ها ( استان قزوین )
36) انجمن دوستداران و حافظان خشت‌خام ( استان یزد )
37) انجمن دیدبانان میراث ایل سنگسر ( استان سمنان )
38) انجمن سامان گشت صفه ( استان اصفهان )
39) انجمن سرزمین بیکران (کرمان)
40) انجمن سواد کوه شناسی ( استان مازندران)
41) انجمن علمى مرمت دانشگاه پیام نور اصفهان ( استان اصفهان )
42) انجمن فردوسی ( استان تهران )
43) انجمن فرهنگی اجتماعی اندیشه جوان ( استان اصفهان )
44) انجمن فرهنگی و هنری پاسارگاد ( استان خراسان )
45) انجمن فرهنگی هنری سپنتا (استان خراسان )
46) انجمن میراث بانان زنده رود ( استان اصفهان )
47) انجمن میراث فرهنگی درودگاه ( استان فارس )
48) انجمن میراث هزار ( استان کرمان )
49) انجمن مهر گان ( استان تهران )
50) انجمن وحدت جوانان ایران زمین ( استان اصفهان )
51) انجمن یاوران یادگارهای فرهنگی میبد ( استان یزد )
52) بنیاد شوش شناسی(خوزستان)
53) بنیاد فردوسی ( استان تهران )
54) خانه عصر باستان ( استان فارس )
55) خانه فرهنگ جاودان ( استان فارس )
56) کانون بارگاه مهر ( استان اصفهان )
57) کانون تهران شناسی ( استان تهران )
58) کانون پاسارگاد ( استان گلستان )
59) کانون مطالعات معماری قوام الدین شیرازی ( استان فارس )
60) کمیته پیگیری خانه‌های تاریخی ( استان تهران )
61) کمیسیون انجمن‌های دوستدار میراث فرهنگی و طبیعی مازندران ( استان مازندران )
62) موسسه ایران شناسی نیستان گمشده ( استان خراسان )
63) موسسه تمدن کویر (کرمان)
64) موسسه دید خرد ( استان اصفهان)
65) موسسه گردشگران سبز اندیش ( استان گیلان )
66) موسسه سرزمین باستان آرتا ( استان مرکزی )
67) موسسه سیراف پارس ( استان بوشهر )
68) موسسه گردشگرى جام جهان بین ( استان اصفهان )
69) موسسه میراث پژوهان مهربین ( استان اصفهان )

دسته بندی: 

افزودن یک دیدگاه تازه