میراث در خطر

گهستونی، فعال میراث فرهنگی خوزستان در گفت‌وگو با «شهروند»: سقف مرمت‌نشده تونل بلیتی ریزش کرده و نیازمند مرمت فوری است حیدری، رئیس پایگاه جهانی سازه‌های آبی شوشتر در پاسخ به «شهروند»: بلیتی اصلا ترک‌نخورده، مسئولیت این تونل با سازمان آب و برق است علم‌الهدایی، معاون سازمان آب و برق خوزستان در گفت‌وگو با «شهروند»: بخشی از تونل ریزش‌کرده و از یک ماه پیش درباره ریزش هشدار داده شده زارع، استاد زلزله‌شناسی در گفت‌وگو با «شهروند»: این ترک‌ها می‌تواند با لرزه‌خیزی کم تا متوسط به‌تدریج توسعه یابد.

ترک‌های عمیق بناهای تاریخی و مسکونی واقع شده روی گسلی در دیواره غربی مشرف به آسیاب‌های آبی شوشتر نگرانی‌هایی را در میان فعالان میراث فرهنگی این شهر بوجود آورده است. خبرگزاری مهر- گروه فرهنگ: مجموعه آسیاب‌ها و آبشارهای شوشتر از شاهکارهای فنی و مهندسی در جهان هستند که به دلیل ویژگی‌های منحصر به فردشان در فهرست میراث جهانی یونسکو به نام ایران به ثبت رسیده اند. اما مدتی است که برای بخش آسیاب‌های این سازه‌ها مشکلی بوجود آمده است.

مجتبی گهستونی: مجموعه باستانی قلعه لیت متشکل از سه اثر ارزنده شامل صفه یا معبد قلعه بردی، قلعه لیت و گورستان قلعه لیت است. این آثار به ترتیب متعلق به دوره الیمایی (اشکانی)، تیموری و اسلامی جدید است.

کشاورزان روی «تپه‌سبز» گوجه‌فرنگی و خیار کاشتند و به‌واسطه‌ی این کشت‌وکار یکی از محوطه‌های پیش از تاریخ ایران را آبیاری کردند. این محوطه‌ی پیش از تاریخ، که در آن نشانه‌های رازی‌گری پیدا شده، گویای پیوند ناگسستنی فرهنگ انسانی در ایران به‌شمار می‌رود. طبق قوانین و ضوابط میراث‌فرهنگی این کار جرم است. مسؤولان میراث‌فرهنگی بهبهان می‌گویند: «در این زمینه هشدار داده و به دادگاه شکایت برده‌ایم و در حال حاضر آبیاری در این محوطه متوقف شده است.» بااین‌حال سؤال اینجاست که مسؤولان یگان حفاظت میراث‌فرهنگی چرا پیش از آغاز آبیاری‌ها گزارش ندادند؟

مجتبی هستونی - عرصه سایت محوطه باستانی سرمسجد که از آن به عنوان آتشکده جاویدان در شهر مسجدسلیمان نامبرده می شود، مورد تعرض انواع آسیب های فیزیکی و منظری از جمله تجمع احشام، نخاله، زباله و ساخت و ساز قرار گرفته است. که در این خصوص مسئولان شهرستانی و استانی باید چاره اندیشی کنند.

ریحانه جاویدی: قبرستان تاریخی قلعه شاداب در بخش شیهون دزفول در استان خوزستان مدت‌هاست به فراموشی سپرده شده و برخلاف هشدارهای فعالان میراث فرهنگی این استان، قلعه شاداب همچنان مورد بی‌توجهی قرار دارد و نیازمند مرمت و حفاظت است. اگرچه وجود چنین آرامستانی برای مسئولان استانی جالب توجه است، کسی صدای تخریبش را نمی‌شنود و برای قرار گرفتن آن در فهرست میراث ملی قدمی برنمی‌دارد.

مهتاب جودکی:  محوطه ایلامی کول فرح در ایذه ناخوش است. نگارکندهای آن بعضی ترک خورده و بعضی دیگر زیر باران فرسوده شده است. این ناخوشی در آستانه ثبت جهانی مجموعه تاریخی ایذه، نه فقط برای مجموعه نگارکندها و کتیبه‌های تاریخی بلکه برای بعضی دیگر آثار باستانی این شهرستان هم تکرار شده است. شهر ایذه درخوزستان درمحاصره نگارکندهای تاریخی است که دور تا دور دشت ایذه را گرفته‌اند و میراث دیگری هم درون محوطه‌های باستانی این شهر قرار دارد. از میان این آثار وضع سه اثر تاریخی کول فرح، طاق طویله و کوشک نورآباد که هریک بازمانده دوره‌های خاصی از تاریخند نگران‌کننده است.

واقعه چغامیش و از بین رفتن محوطه های پیش از تاریخ در خوزستان دوباره تکرار می شود. این بار، حوضچه های سنتی پرورش ماهی در دل تپه باستانی چغاچشمه احداث شده است. این تنها یکی از تعرض ها به این تپه باستانی پیش از تاریخ به شمار می رود. بازدید یکی از فعالان میراث فرهنگی خوزستان از این محوطه تاریخی حاکی از آن است که در این تپه تاسیسات اداری آب و فاضلاب نیز بر پا شده. البته آریایی، رییس میراث فرهنگی دزفول در گفت و گو با «خبرآنلاین» این خبر را تکذیب می کند.

سخنگو و دبیر انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان با اعلام خبر تعرض اداره بهداشت به محوطه تاریخی دستوا در شوشتر از شرایط مضطرب این محوطه خبر داد. مجتبی گهستونی گفت: بافت تاریخی شهر دستوا در شهرستان شوشتر واقع در استان خوزستان که طی سال‌های گذشته با آسیب‌های فراوانی درگیر بوده، بار دیگر مورد تعرض قرار گرفت و این‌بار وزارت بهداشت اقدام به ساخت اداره بهداشت در این شهر تاریخی کرده است. وی یادآور شد: شهر باستانی دستوا که مقر حکومت ایلیمایی‌ها بوده، در سال 1347 در فهرست آثار ملی ثبت شد.

عمده تخریب‌های انجام شده در محوطه‌های رامهرمز که متعلق به دوره‌های مختلف تاریخی از جمله ایلامی، هخامنشی و ساسانی است، یعنی متعلق به محوطه‌هایی که بخشی از آنها هنوز به ثبت ملی نرسیده است. چهار پیران و مربچه رام هرمز باستانی در چند روز اخیر مورد هجوم قاچاقچیان اشیاء عتیقه قرار گرفتند. هنوز در خاطر مردم هست که چندی پیش بسیاری از نیروهای حراست میراث فرهنگی خوزستان تعدیل شدند. حالا معلوم نیست که سرنوشت سایر آثار خوزستان بعد از این چه خواهد شد.

صفحه‌ها