میراث در خطر

سرانجام به مدیریت پر از چالش غلامعلی باغبان کوچک مرد آرام اما پر از انتقاد پایگاه محوطه باستانی شوش پایان داده شد تا این کهن شهر تاریخ مدیریتی دیگر را تجربه کند. دوره مدیریت باغبان در پایگاه شوش که همزمان مدیریت اداره میراث فرهنگی دزفول را هم بر عهده داشت پر از حاشیه همراه با تخریب و تعرض به محوطه های تاریخی بود. با اینکه از سوی دوستداران میراث فرهنگی شوش و خوزستان، به خاطر چشم پوشی ها و مجوزهایی که صادر می کرد از منتقدان سرسخت وی بوده اما او در دوران مدیر کلی پرویز پورفرخی از حمایت جدی برخوردار بود.

پس از آنکه مسئول تهیه پرونده های میراث جهانی برای ثبت در یونسکو اعلام کرد که جهانی شدن پرونده شوش به تعویق افتاده است و منظر فرهنگی روستای دستکند میمند و شهر سوخته دو پرونده پیشنهادی ایران برای ارایه به اجلاس کمیته میراث جهانی 2014 یونسکو هستند شهرداری شوش دست به کار شده تا گام های دیگری برای ورود به عرصه چهارصدهکتاری شوش بردارد.

اعتراض ها نسبت به تخریب بنای تاریخی «سرای عجم» در اهواز وارد مرحله تازه ای شده است.این در حالی است که در روز دوشنبه در یکی از بخش های خبری سیمای خوزستان مدیر کل میراث فرهنگی خوزستان با حضور در تلویزیون از مالک اثر خواست نسبت به تخریب این بنا صرف نظر کند و به عنوان خیر مدرسه ساز اثری ماندگار از خود بر جای بگذارد.

شوش به‌عنوان یکی از مهمترین محوطه‌های باستانی ایران و جهان، درحالی طی هفته‌های اخیر چندین بار گرفتار شعله‌های آتش شد که فعالان میراث‌فرهنگی به‌شدت از آتش‌سوزی‌های اخیر اظهار نگرانی کردند. عدم جمع‌آوری زباله‌ها، خس و خاشاک و گیاهان خودرو هرس نشده علت آتش‌سوزی‌های اخیر عنوان می‌شود. کاخ آپادانا درحالی چند روز پیش بر اثر انباشت نخاله‌ها، خس و خاشاک و گیاهان خودرو هرس نشده به آتش کشیده شد که کارشناسان و باستان‌شناسان میراث‌فرهنگی هنوز گزارشی از میزان خسارت‌های وارده بر این محوطه باستانی اعلام نکرده‌اند.

بر اثر بالا آمدن آب مخزن سد گتوند علیا و به زیر آب رفتن پل ترکمه بر روی رودخانه «تلک»، آخرین جاده ارتباطی ۷ روستای منطقه آبماهیک با شهرستان لالی قطع گردید و محاصره انسانی در این منطقه کامل شد. مجتبی گهستونی سخنگوی انجمن دوستداران میراث فرهنگی خوزستان تاریانا در این باره به خبرنگار ایبنانیوز گفت: بر اساس اخبار واصله، در مرحله اخیر آبگیری سد گتوند علیا و پس از بالا آمدن آب رودخانه تلوک، بخش دیگری از آثار طبیعی و تاریخی منطقه از جمله آبشار و دره ی رودخانه تلوک، آسیابهای تاریخی «آ اسمال» به همراه شبکه دستکند آبیاری و گورستان پیرامون آن، گورستان تاریخی گلزاری و قلعه و قناتهای سربیشه به زیر آب رفته است.

وی افزود: متاسفانه طی چند روز اخیر بخش مهمی از دره ی زیبای تلوک که قبلا گمان نمی رفت در مخزن سد قرار داشته باشد، به زیر آب رفته است و هم اکنون مخزن سد گتوند علیا علاوه بر تهدید به زیر آب رفتن باقی مانده ی این اثر طبیعی، منطقه ی «چم بنگشت» روستای چیتی را هم در معرض تهدید قرار داده است.

نقش‌‌برجسته فالح ایذه در بالای ورودی گوردخمه بردگوری واقع شده است. باستان‌شناسان قدمت آن را به دوره الیمایی‌ نسبت می‌دهند. با این‌حال تماس‌های مکرر فعالان میراث‌فرهنگی با مسئولان اداره میراث‌فرهنگی شهرستان ایذه نتیجه‌ای به همراه نداشت. چنانچه رحمانی رئیس این اداره کل، از وجود این اثر تاریخی در ایذه اظهار بی‌اطلاعی کرد.

درحال‌حاضر محوطه باستانی شوش با تهدیدات مختلفی مواجه است. حفاری غیرمجاز در سطح گسترده از یک سو و میزان ساخت و ساز و فعالیت‌های عمرانی از سوی دیگر سبب شده که این محوطه با خطرات جدی مواجه شود.

مجتبی گهستونی: صدور مجوزهای خودسرانه و گاه قانونی برای خدمات رسانی به ساکنان تپه ایلامی تل برمی در رامهرمز و اینبار جدول کشی برای کانال آب و دوبانده کرذن جاده ای که از کنار تپه به سمت شهرستان رامشیر می گذرد ساکنان فعلی تل برمی را بیش از پیش در محل کنونی تثبیت می کند.

چشمه سوزنگر، بندسوزنگر، گوردخمه‌های گلوگاه و توکمری چهار اثر مهم هخامنشی ـ‌اشکانی درحالی در عرصه قبرستان 'مقام صاحب' شوشتر قرارگرفته‌اند که اداره اوقاف شهرستان خبر از توسعه این قبرستان می‌دهد.

مجتبی گهستونی: سرای عجم خیابان سیروس اهواز که تا کمتر از یک دهه پیش محل رفت و آمد تجار مرکزی ترین خیابان های بازار این کلان شهر بود در آستانه تخریب کامل توسط مالک خود است. تاکنون سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و شهرداری اهواز برای این بنای در وضعیت خطر هیچ گونه اقدام مرمتی و دیگر اقدامات پیشگیرانه انجام نداده است. سرای عجم در سال ۱۳۸۲ با شماره ۱۰۸۷۵ به ثبت رسید که کرمعلی مهدیان از معروف ترین خیرین مدرسه ساز و از سرمایه داران اهواز با خرید این بنا در سال ۱۳۸۵ تلاش های بسیاری کرده تا این بنا را از فهرست آثار ملی خارج کند.

صفحه‌ها