سفرنامه

"له بهری" منطقه ای تاریخی در دل منطقه حفاظت شده کرائی متعلق به دوره ایلامی ها و یکی از نشیمنگاههای بکر تاریخی و طبیعی خوزستان است که در صورت بی توجهی متولیان سهم حفاران غیر مجاز و سودجویانی می شود که کمر به تخریب تاریخ بسته اند.

به گزارش خبرنگار مهر، بافت زیبا و بکر منطقه کرائی شیفته گانی دارد که چشم انتظار باز شدن درگاههایی هستند که می تواند پناهگاهی برای یاران گمشده باشد. به قول نصرت رحمانی شاعر معاصر "وقتی که می روی، قفلی به درنبند که شاید اطاق کوچک ما، پناهگاهی گردد تا یاران گمشده بازآیند."

"له بهری" (منطقه کرائی) یکی از نشیمنگاههای بکر تاریخی و طبیعی خوزستان است که آثاری پیدا و پنهان و با ارزش فرهنگی از خود بر جای گذاشته است که در صورت توجه نکردن متولیان حفظ میراث فرهنگی و محیط زیست، این منطقه سهم حفاران غیر مجاز و سودجویانی می شود که کمر به تخریب تاریخ بسته اند چون تا کنون سازمان میراث فرهنگی خوزستان برای این منطقه پرونده ثبتی تشکیل نداده و به بررسی و شناسایی آن نپرداخته است.

به دعوت گروه کوهنوردی نسیم زاگرس به سرپرستی امیر هوشنگ عارفیان از ما دوستداران میراث فرهنگی و گردشگری استان خوزستان دعوت به عمل آمد تا با سفر به استان لرستان از طبعت دامنه و کوه اشترانکو بهره مند شویم.

در این سفر من (مجتبی گهستونی) دبیر و سخنگو انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان، سامان فرجی بیرگانی از اعضای اصلی انجمن آسماری ، فرهاد رهبری دبیر انجمن بوم آب و آفتاب و دوستانی دیگر که عشق به طبیعت همواره آنان را به گرد دوستان می کشاند حضور داشتند.

اشترانکوه ، رشته کوهی در شرق استان لرستان است که از بلندترین رشته کوه های زاگرس محسوب می شود. قله های ۸ گانه این کوهستان چون مانند کاروانی از شتر پشت سرهم قرار گرفته اند به همین دلیل به نام اشتران کوه شهرت دارد.

اشترانکوه درسال ۱۳۴۰ از لحاظ گونه های گیاهی ، و جانوری جزء مناطق حفاظت شده قرار گرفت و در سال ۱۳۴۸ در فهرست محیط زیست جهانی (IUCN) جای گرفت. از گونه های جانوری آن می توان به روباه ، خرس قهوه ای ، کفتار ،‌گراز ، گرگ خاکستری ، بزکوهی ، قوچ و از پرندگان می توان به عقاب ، کبک ، جغد ، اردک و شاهین اشاره نمود. در این منطقه بکر و زیبا که پوشیده از گیاهان مختلف است پسته کوهی به فراوانی یافت می شود و پوشش گیاهی آن شامل گون ، ریواس ، موسیر و است.

[ عکس‌های بیشتر ]

همانطور که گفته می شود یکی ازاساسی ترین مسائلی که شهرها با آن مواجه هستند بافت تاریخی آن ها است که به دلیل عدم رسیدگی لازم و بهه برداری مناسب از آن تبدیل به یک  مشکل شده و به یکی از مباحث اصلی مدیران شهری مبدل شده است.

انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان که در راستای اهداف خود تلاش دارد می نماید تا مسئولان شهری و مدیران میراث فرهنگی را که کمتر تلاشی برای احیای بافت قدیمی شهرهای استان خوزستان می کنند را بیش از پیش با این موضوع درگیر کند با ارائه پیشنهادی به شهرداری اهواز خواهان بازدید از شهر یزد شدند تا با بررسی عملکرد مدیران شهری یزد تجربیات آنها را به شهرداری اهواز ارائه دهند.

اگر خواستید به روستایی کاملا سنگی که بر روی تخته سنگی بزرگ از خارا ساخته شده است قدم بگذارید باید اهواز را به سمت شمال شرقی خوزستان ترک کنید. ۲۵ کیلومتر بعد از هفتکل و پیش از رسیدن به باغملک، تابلو روستاهای پیر موسی، آبلشکر و آسماری نظر تو را جلب می کند.

میزبان، تو را به خانه اش در آبلشکر راهنمایی می کند تا بعد از هماهنگی های اولیه و استراحتی جزئی به روستای آسماری برویم. آسماری روستایی است که بر روی بستری از سنگ خارا ساخته شده است. اگر چه خانه های آسماری همه از سنگ هستند اما مردمانی خونگرم و با صفا دارد که تعصب آنها برای پرهیز از عکس گرفتن دلیلی جز سادگی و صفا آنها ندارد.

آسماری جوان‎ترین سنگ مخزن پهنة زاگرس است. در گذشته از این واحد سنگی به نام‎هایی مانند سازند آهکی جریب، سازند آهکی کَلهُر و سنگ‎آهک خمیر یاد می‎شد، ولی سازندهای یاد شده، تنها با بخشی از بُرش الگوی سازند آسماری مترادف ‎است و تمامی این سازند را در بر نمی‎گیرند. نام این سازند از کوه آسماری در جنوب خاوری مسجد سلیمان)اقتباس و بُرش الگوی آن در تنگ گل ترش همین کوه اندازه‎گیری شده است.

دوربین به دست قدم به جاده آسماری می گذاریم. همه جا زرد است. ارذیبهشت که می شود فصل سرسبزی منطقه به پایان می رسد.

نمایی از بالای کوهاندیمشک در کنار خرابه‌های شهر قدیم (لور) و (اری‌ترین) احداث گردیده است. لور شهری آباد بود که جغرافی ‌نویسانی چون اصطخری و مقدسی از آن نام برده‌اند. گویا شهر لور تا قرون وسطی از آبادی بهره‌مند بود و پس از آن رو به ویرانی نهاده است. اندیمشک در دوره قاجاریه و در حکومت حاج صالح‌خان مکری با ساختن قلعه‌ای اهمیت پیدا کرد و صالح‌آباد نامیده شد، سپس به اندیمشک تغییر نام یافت. مردم این شهر در گذشته در کپرها، چادرهای ساده و بعدها در خانه‌های گلی زندگی می‌کردند. ولی امروزه رشد و توسعه قابل توجهی یافته است.

آگاهی از این تاریخ و برخورداری دشت اندیمشک از جاذبه های طبیعی تنی چند از اعضای انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان و باشگاه گردشگری خوزستان را وادار کرد که به این شهرستان سفر کنند. بزرگی و پراکندگی آثار و محوطه ها ما را بر آن داشت تا برای شناسایی هر چه بهتر یک منطقه فقط به منطقه منگره برویم.

چون سفرمان از عصر روز پنج شنبه آغاز شده بود لذا تصمیم گرفتیم که برای ستفاده از خنکای هوا به کنار رودخانه دز در دزفول برویم تا ساعاتی را در آنجا اقامت کرده و شام را در آنجا میل کنیم.

بعد از آن به اندیمشک رفتیم و به میزبانمان امیر هوشنگ عارفیان مسئول گروه کوهنوردی نسیم زاگرس پیوستیم تا پای سخنان وی بنشینیم. صحبت درباره کوهها، غارها ، رودخانه ها، فرهنگ و... منطقه اندیمشک به اضافه شنیدن موسیقی محلی – تنبک و کمانچه - که لرها و بختیاری ها آن را خیلی دوست دارند خالی از لطف نبود. شنیدن از جاذبه هایی که در کوههای اطراف اندیمشک وجود دارد به خصوص غارها و چشمه هایی که عمدتا دسترسی به آنها ساده است ما را بر آن داشت که در آینده با هماهنگی از قبل انجام شده به بازدید از آنها بپردازیم.

انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان با همکاری تنی چند از دوستان در باشگاه گردشگری خوزستان هر هفته اقدام به برگزاری تور به نقاط شناخته شده و یا کمتر شناخته شده می نماید.

سفر به شیوند، رباط، مال آقا، اوسوله (او سیلا) ، لهبید، حاجی کمال، شاهزاده عبدالله ، باغملک، شوشتر، گتوند، دزفول، شوش، هفت تپه، ایذه، عسکر مکرم ، دهدز و... از جمله برنامه های  تفریحی و پژوهشی ما بود که با استقبال خوب همراهان ما مواجه شد. پیگیری برای شرکت دائمی در این سفرها نشان دهنده مقبولیت آنان از این سفرها بود. آشنایی با نقاط تاریخی بسیار کمتر شناخته شده برای همراهان ما و شناسایی نقاط گردشگری جهت برگزاری انجام تورهای ارزان قیمت از جمله خصوصیات این سفرها است.

خوزستان با آنکه نام آشنایی برای همه خوزستانی ها است اما استان تماما شناخته شده ای نه برای خوزستانی ها و حتی دیگر ایرانیان هم نیست. در خوزستان هم محوطه ها وبناهای متعدد وجود دارد و هم بقاع متبرکه ای که حکایت از دیرینگی این شهر دارد.

انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان به واسطه اهمیتی که شهرهای مختلف خوزستان دارد گاهی در روزهای جمعه اقدام به بر پایی تور برای اعضاء و دوستداران میراث فرهنگی و گردشگری می نماید. این تورها با هدف شناسایی توانمندی ها و امکانات استان، شناسایی مناطق و روستاهای گردشگری ، شناسایی کرانه رودخانه هایی که قابلیت جذب گردشگر دارد و از همه مهمتر مشاهده بخشی از میراث فرهنگی صورت می گیرد. سفر به مناطق مختلف شهرستان ایذه طی تورهای متعدد مثل شیوند، شهر ایذه ، لهبید ، اوسوله ، حاجی کمال ، دهدز و... ، شوشتر ، باغ ملک ،  دزفول ، شوش که شامل کرخه ، چغازنبیل و هفت تپه و... است ، مسجدسلیمان و... از جمله سفرهایی است که تاریانا برگزار کننده آنها بوده است. ثبت تصاویر بسیار ماندگار از لحظات حضورمان در این مناطق تجربه بسیار فراوانی را برای ما به همراه آورد.

صفحه‌ها